Home / Civak

Civak

Sacco û Vanzettî bûn qurbanên kapîtalîzma amerîkî

Dewletên kapîtalîst, li ser xwedîtiya milkan hatine damezrandin û hemû sîstem ji bo sermaye di destên derdorên malmezin de bicive, hatiye dîzaynkirinLewma kesên şoreşger ku doza hilweşandina vê sîstema li dijî mirovahî û ekolojiyê dikin, yekemîn dijminên dewletê tên hesibandinBeriya 93 salan, bûyereke bi vî rengî pêk hat û du …

Read More »

“Xewna” Martin Luther King hîn pêk nehatiye

“Xewnek min heye ku wê rojek li girên sor ên Georgiayê, zarokên koleyan û zarokên xwediyên kevn ên koleyan wekî xwişka û bira bi hev re rûnin”Ev gotinên lîderê wêrek ê reşik King bû ku ji vir 57 sal berê di hizûra bi sedhezaran kesî de li nava dilê Amerîkayê, …

Read More »

Bircên Mologa 900 sal şûn de ji bin avê bilind bûn

Encamên hilweşîna Ekolojiyê ya di dema Sovyetê de pêk hatiye bi salane li gelek aliyên Rûsyayê derdikevin holêEv dewleta ku qaşo xwe li hember kapîtalîzmê alternatîf nîşan dabû, bi projeyên dêwane zirareke mezin da çavkaniyên avê, erdên li ber û mîrateya dîrokî ya welêtDi dema Sovyetê de bendavên pir mezin …

Read More »

Pêşiyên Polînezya û Amerîkaya Başûr Yek in

Ji vir 800 sal berê gelên xwecî yên li Amerîkaya Başûr, bi riya Okyanûsa Pasîfîk xwe gîhandine Polînezyayê. Polînezyaya ku ji gelek giravan pêk tên, 7 hezar km dûrî parzemîna Amerîkayê ye û lewma ev yek di şert û mercên wê demê de bûyereke gelek girîng tê hesibandin. Gotara kovara …

Read More »

41. Salvegera Şoreşa Nîkaraguayê

Vê mehê 41. salvegera serfeketina Şoreşa Sandînîst  Nîkaraguayê hat pîrozkirin. Di 20’ê Tîrmeha 1979’an de hêzên Eniya Rizgariya Neteweyî ya Sandînîst FSLN artêşa dîktator Somoza têk birin û ketin paytext Managuayê. Bi vî awayî, dawî li dîktatoriya Anastasiyo Somoza ku qasî 43 salan dom kiribû, hat anîn. Serokê ciwan ê …

Read More »

Jineke afro-amerîkî bû şaredarê Fergusonê

Digel nifûsa xwe ya zêde jî, Afro-Amerîkî ne di siyaseta giştî de ne û jî di rêvebiriyên xweciyê de têra xwe tên temsîlkirin. Lê jineke afro-amerîkî dev ji têkoşînê berneda û di dawiya dawiyê de bi ser ket. Jina têkoşer bû şaredara yekemîn a li eyaleteke Başûr û dilê civaka …

Read More »

Li Amerîkayê 54 milyon kes bi birçîbûnê re rû bi rû ne

Lêkolîneke dawî xewnereşka li pêşiya civaka Amerîkî destnîşan dike. Li gorî lêkolînê di encama krîza koronayê de 54 milyon amerîkî bi birçîbûnê re rû bi rû ne. Li gorî lêkolînê, piştî ragihandina rewşa awarte ya li dijî pandemiya koronayê, ji 40 milyonî zêdetir welatî ji kar hatine derxistin. Rêjeya bêkariyê …

Read More »

Brandon Scott li Baltîmorê bû hêviya civaka afro-amerîkî

Bajarekî pîlankirî û xweş, avahiyên bilind ku zengîniya aboriyê yên Amerîkayê temsîl dikin û rê û kolanên paqij ku berûberê hev dirêj dibin…. Ev der bajarê Baltîmorê ya li eyaleta Marylandê ye. Lê divê mirov bi vê dîmenê ewil ê halxweşiyê nîşan dide, nexape. Li taxên dûrî navenda bajêr ku …

Read More »

Antîfa tevgereke çawa ye?

Antîfa, kurtenavê Antî-faşîst ango tevgera li dijî faşîzmê ye. Tevneke berfireh tevger û pêkhateyên çepên şoreşger e.. Peyva Antîfa, cara pêşî sala 1946’an li dijî Naziya Alman derket holê. Sala 2016’an piştî hilbijartina Donald Trump, Antifa li Amerîkayê lez da xebatên xwe.. Û 2017’an endamên wan daketin meydanan.. Li dijî …

Read More »

Abel Prîeto: Neolîberalîzm sîstemeke jenosîdê ye

Kapîtalîzm di encama krîza tenduristiyê ya cîhanê de ku karesata herî mezin a sedsalê ye, têk çû. Herwiha, pandemiya kovîd-19 karakterê tevkujiyê yê neolîberalîzmê û “tevkujiya bêdeng” a kapîtalîzmê, raxistin pêş çavan. Forûma Dengên Cihê ku ji aliyê Tora Parastina Mirovahiyê ve tê lidarxistin, li Kubayê dewam dike. Abel Prieto …

Read More »

Îtalyayê 6 meh mafê xebatê dide hin koçberan

Krîza penabariyê li Îtalyayê bi dawî nabe. Li vî welatî bi sed hezaran koçberên ku ne xwediyê mafê mayînê ne, hene. Û di prosesa şewba koronayê de, krîza penaberiyê li Îtalyayê kûrtir dibe. Ev welatê ku nuqteya pêşî ya xwegîhandina koçberan e, bi pêvajoya şewbê re, adeta terkî qedera xwe …

Read More »

Koperatîfa Alencop: Li Barselonayê aboriya piştgiriyê

Barselona bi tevgerên ekolojîk, femînîst û aboriya piştgiriyê weke laboratûwareke mezin a ceribandinên îdeolojiya azadîxwaz e. Koperatîfeke aboriyê ya li Katalonyayê hatiye damezrandin, bi piştgiriya şaredariyê ev 5 sal in hebûna xwe didomîne. Koperatîfa Alenkop a li Barselonayê, di 2015’an de ji aliyê komeke dilxwazên aboriya piştgiriyê ve hat avakirin. …

Read More »

Li Amazonê 10 hezar sal berê çandinî hatiye kirin

Heta roja îro, Rojhilata Navîn û Çîn wekî deverên ku destpêkê Çandinî lê hatiye kirin dihatin naskirin. Lê di encama vekolînên li Amazonê derket holê, li vê herêmê jî çandinî di demeke pir kevn de hatiye kirin. Komek lêkolîneran li herêma Amazonê ya li Bolîvyayê vekolîn dikirin, bi keşfa xwe …

Read More »

Xizaniya li Afganîstanê kûrtir dibe

Lîmon çavkaniya vîtamîna C’ye û ji bo pêşîgirtina li sermayê, zivistanê pir zêde tê bikaranîn. Lê krîza koronayê bandorê li buhayê lîmonê jî kiriye û gelek aliyên Afganîstanê kîloyek lîmon bi 5 dolarî tê firotin. Herwiha, arvan jî wekî gelek pêdiviyên din ên bingehîn, di piyaseyê de bihayê wî ji …

Read More »

Li Bijagosê serdestiya mêr didome

Gîne Bîssaû welatekî li rojavayê Afrîkayê ye. Komegiravên Bîjagos jî ku ji 88 giravên pêk tên, bi ser vî welatî ve ye. Bîjagos, ji ber cihêrengiya xwe ya xwezayî, di 1996’an de ji aliyê UNESCO’yê ve wekî mîrateyeke xwezayî hatiye qebûlkirin. Wekî li herêmên din ên Gîne Bîssaûyê, li civaka …

Read More »

Pandemî sîstema Anglo-Amerîkan têk bir

Di 5’ê Gulanê de Brîtanya li Ewrûpayê bû welatê yekemîn ku herî zêde welatiyên wê ji ber vîrusa koronayê mirin. Hejmara kesên ji ber vîrusê mirin 30 hezarî derbas kir û bi vî awayî, Brîtanyayê Îtalya ya ku li ewrûpayê di rêza pêşî de bû,  li dûv xwe hişt. Dewletên …

Read More »

Enternasyonalîzma Kubayê ya ji bo tenduristiyê

Kuba demek dirêj e bi gelek welatan re bernameyeke hevkariya tenduristiyê dimeşîne. Lê cara pêşî, bi desteka xwe ya ji bo Îtalyayê ya ji bo têkoşîna li dijî vîrusa koronayê  doktor û hemşîreyan Kuba ewqas zehf dibin mijara rojava cîhanê. Helbet Kuba ne tenê çûbû hawara Îtalyayê lê beriya vê …

Read More »

Neandertal 50 hezar sal berê benê qeneb hilberandine

Bêrîvan Ayaz Neandertal hêlim hilberandine, gewher çêkirine, xwe bi pirçan xemilandine, agirê xwe dadane û li ser dîwarên şikeftan resim xêz kirine.  Mirovahî ji kengê ve hilberîne zane ? Bi qasî ku dihat zanîn dîroka şaristaniyê herî zêde digîhîje 15 hezar sal beriya niha. Lê ji dema Neandertalan ku beriya …

Read More »

Max Haiven: Piştî Coronayê venegerin jiyana normal

Doktor Haiven dibêje daxwaza vegera jiyana normal bi kêrî kapîtalîzmê tê û bang li mirovahiyê dike ku normaliya berê ku bi destê sîstema kapîtalîst hatiye damezrandin, qebûl neke. Doktor Max Haiven  ku li Zanîngeha Anîşînabe Akî ya li Kanadayê akademîsyene, dibêje bi riya krîza koronayê, mirovahî piştî demeke dirêj ji …

Read More »

Afrîkiyên li Meksîkayê: Venasîn pêk hat lê xizanî hîn didome

Afro-meksîkî ji dema dagirkirina Meksîkayê ya ji aliyê Îspanyolan ve li vî welatî dijîn. Kolonyalîstên Îspanyol, piraniya wan ji sedsala 15. û vir anîne Meksîkayê û ew wekî kole xebitandine. Ew bi hêviya azadiyê, bi rengekî aktîf beşdarî şerê rizgariya Meksîkayê bûne. Mixabin, piştî serxwebûnê jî cudaxwaziya li hember wan …

Read More »