21 pirtûkên hîndekariya kurdî yên ku ji aliyê Komeleya Hîndekariya Kurdî ve hatine amadekirin, bi fermî ketin nava Helveticatê ku kataloga Pirtûkxaneya Neteweyî ya Swîsreyê ye. Ev pirtûkên ku ji bo 11 salên perwerdeya zarokan hatine amadekirin, êdî wekî parçeyek ji mîrateya çandî ya Swîsreyê tên parastin. 21 pirtûkên hîndekariya …
Bêtir »YE derî vekir: Serxwebûna Katalonyayê dîsa di rojevê de ye
Dadgeha Edaletê ya Yekîtiya Ewrûpayê (CJEU) biryareke dîrokî da û Qanûna Efûyê ya Katalonyayê ya 2024an pejirand. Vê biryarê ku li dijî daxwazên mixalefeta Îspanyayê ye, nîşan da ku qanûna efûyê li gorî pîvanên hiqûqa Ewrûpayê ye. Ev pêngav ne tenê wekî serkeftineke hiqûqî, lê wekî rûpelek nû ya ku …
Bêtir »Sînorê di navbera Îspanya û Cebelîtariqê de hate rakirin
Piştî guftûgo û nîqaşên bi dûv Brexitê, Brîtanya, Yekîtiya Ewrûpayê û Îspanya li ser meseleya Cebelîtariqê li hev kirin. Li gorî peymanê, kontrolên rojane yên sînorê di navbera Îspanya û Cebelîtariqê de hatin rakirin. Tê payîn ku bi vê gavê tevgera rojane ya bi hezaran karkeran û bazirganî hêsantir bibe …
Bêtir »Reform UK dixwaze zimanên herêmî di hilbijartinan de qedexe bike
Partîya populîst a Brîtanyayê, Reform UK, pêşnîyazeke qanûnî ya nû pêşkêş kir ku bikaranîna zimanên wekî îrlandî, galîkî (galîkîya Skotlandê) û kornî li ser belavokên hilbijartinê qedexe dike. Li gorî nûçeya taybet a ku ji alîyê malpera www.bylinetimes.com ve hatîye weşandin, namzed û partîyên sîyasî yên ku van zimananbi kar …
Bêtir »Çînê derb li çanda Tîbetê xist: Dibistana 17 salan hat girtin
Hikumeta Çînê Dibistana Bilind a Pîşeyî ya Hungkar Dorje ku 17 sal in perwerdehiya çand, huner û zimanê tîbetî dida, girt. Ev girtin di çarçoveya polîtîkaya nû ya Çînê ya “Tenê bi Mandarînî (çînî) Perwerde” de pêk hat. Ev jî li Tîbetê bû sedema berteke mezin a gel. Di çarçoveya …
Bêtir »Flaman cejna xwe ya neteweyî pîroz dikin
Civaka Flaman a Belçîkayê, îro 11ê tîrmehê, wekî Roja Cejna Neteweyî ya Civaka Flaman pîroz dike. Ev roj ku wekî salvegera Serkeftina Şerê Çenberên Zêrîn (1302) tê qebûlkirin, di sala 1973’an de bi fermî hat pejirandin. Di vê rojê de, sazî û dezgehên fermî yên hikumeta herêmî betlaneyê dikin û …
Bêtir »53 salîya rizgarîyê: Bahama serxwebûna xwe pîroz dike
Giravên Bahamayan îro 53. salvegera serxwebûna xwe ya ji Brîtanyayê pîroz dike. Welatê ku di 10ê tîrmeha 1973an de serweriya xwe ragihand, îro wekî dewleteke bi îstikrar û halxweş a herêma Karayîbê balê dikişîne. Îro, 10ê tîrmeha 2026an, li Giravên Bahamayan coş û şahiyeke mezin heye. Gelê Bahamayan 53 …
Bêtir »Başûrê Sûdanê 15 saliya serxwebûna xwe pîroz dike
Başûrê Sûdanê di 9ê tîrmeha 2011an de, piştî şerê bi salan û referandûmeke dîrokî, bû dewleteke serbixwe. Lê piştî du salan welat ket nav şerê navxweyî û heta îro bi pirsgirêkên ewlehî, aborî û mirovî re rû bi rû ye. Salvegera serxwebûnê di heman demê de bîranîna fedakariyên ku ji …
Bêtir »Ferhenga Rastnivîsînê qonaxeke giring a standardkirina kurmancî ye
“Dema standardek tune be yekî culemêrgî û yekî mereşî dê çawa ji hev fam bikin?” Kordînatorê Weqfa Mezopotamyayê balê dikişîne ser girîngiya kodkirina zimanî û eşkere dike ku wan di Ferhenga Rastnivîsînê de çawa bêyî ku dest bidin dewlemendiya sînonîman, formên standard diyar kirine. Zimanê kurdî, bi taybetî kurmancî, tevî …
Bêtir »Konfederasyona Swîsreyê: Kantona Schwyzê
Schwyz kantoneke li navenda Swîsreyê ye û ev taybetî ne tenê di alîyê cografîk de ye lê belê di dîroka avakirina welêt de jî roleke navendî lîstîye. Rola kantonê ya di avakirina Swîsreyê de sereke ye û Swîsreya ku bi almanî wekî “Schweiz” tê binavkirin, navê xwe ji Schwyzê girtîye. …
Bêtir »Şoreşa Amerîkayê: Çawa 13 kolonî serxwebûna xwe bi dest xistin?
Di sala 1763an de, piştî serkeftina Brîtanyayê di Şerê Heft Salan de, têkiliyên navbera hukûmeta Brîtanyê û 13 koloniyên wê yên li Amerîkaya Bakur gav bi gav xera bûn. Parlamentoya Brîtanyayê bi armanca dabînkirina mesrefên parastinê qanûn û bacên nû derxist. Gelê koloniyan van biryaran wek zordestîyê nirxandin û nerazîbûn …
Bêtir »Welatê Bask biryarên dadgehê protesto kir
Li kampusên Zanîngeha Welatê Bask (UPV/EHU) bi beşdarîyeke mezin biryarên dadgehê yên ku hin xwendekaran ji şertên zanîna zimanê Bask îstîsna kirin, hat protesto kirin. Aktîvîstên ziman dibêjin, ev biryar statûya zimanê baskî lawaz dike. Li sê kampusên Zanîngeha Welatê Baskê (UPV/EHU), xwendekar, mamoste û alîgirên zimanê baskî biryarên dadgehê …
Bêtir »Hong Kong: Çîroka otonomîyekê ku bi demê re lawaz bû
1ê tîrmehê salvegera herî krîtîk a dîroka nûjen a Hong Kongê ye. Di 1ê tîrmeha 1997’an de, li gorî peymana navbera London û Pekînê, serweriya Hong Kongê piştî 156 salên desthilatdarîya Brîtanyayê derbasî Komara Gel a Çînê bû. Ev rûdan ku wekî dawîya teqez a Împaratorîya Brîtanî ya li herêma …
Bêtir »Konfederasyona Kanadayê di 1867an de hat damezrandin
Prosesa ku di 1ê tîrmeha 1867an de bi yekbûna çar parêzgehan û avabûna Konfederasyona Kanadayê dest pê kir, piştî sedsal şûn de bi dawî bû. Bi Qanûna Destûra Bingehîn a sala 1982an Kanada bû xwedî serweriyeke tam. Ev dîroka ku ji Konferansên Quebec û Londonê heta Statûya Westminsterê ya 1931an dirêj …
Bêtir »Zimanê di bin axê de mabû niha zindî dibe
Li herêma Cornwall (Kernow) a Îngilistanê, zimanê herêmî yê bi navê kernewek di proseseke vejînê re derbas dibe. Zarokên dibistanên seretayî bi rêya bernameyên wekî Go Cornish hînî vî zimanî dibin û nêzîkî nasnameya xwe ya çandî dibin. Li aliyê din, Konseya Cornwallê plansaziyeke 10 salî amade dike da ku vî …
Bêtir »Davyth Hicks: “Yekîtiya Ewrûpayê divê katalanî venase”
Davyth Hicksê ku sekreterê giştî yê Tora Ewrûpî ya Wekhevîya Zimanan (ELEN) e, dibêje ku YE ji aliyê qanûnî û siyasî ve berpirsiyar e ku katalanî biparêze. Li gorî wî, dayîna statûya zimanê fermî ya Yekîtiya Ewrûpayê ji bo katalanî mafên milyonan kesan xurt dike, girîngiya pirzimanî û cihêrengiya çandî …
Bêtir »Li diyasporayê mertalê li dijî asîmîlasyonê: Hîndekarîya kurdî li Swîsreyê
Hesen Huseyîn Deniz Li bajarê Zurichê yê Swîsreyê, sala hîndekariya kurdî ya 2025-2026an bi şahiyekê bi dawî bû. Komeleya Hîndekariya Kurdî ku ji sala 2008an ve bi dildarî xebatên xwe dimeşîne, îro li kantonên mîna Bern, Baselland, Baselstadt, Luzern û Zurichê dersên kurdî dide zarokan. Bi saya hevkariya Wezareta Çandê …
Bêtir »Konfederasyona Swîsreyê: Kantona Nidwaldenê
Nidwalden wekî sê cîranên xwe (Obwalden, Uri, Schwyz) kantoneke biçûk a almanîaxêf e û li navenda Swîsreyê ye. Piranîya erdên Nidwaldenê ji beşeke Çîyayên Alpan (Unterwaldner Voralpen) pêk tê. Lêbelê çiyayê herî bilind a li Nidwaldenê Rotstöckli (2901 mêtro) ye ku beşeke Alpên Uriyeyê ye. Gelî û çîyayên vê kantonê …
Bêtir »Danasîna Kovara Bajar li Amedê hat kirin
Şaredariya Bajarê Mezin a Amedê, danasîna kovareke xêz û mîzahê ya bi navê ‘Bajar’ kir. Ev kovar di weşangeriya kurdî ya îro de xwedî cihekî taybet e, ji ber ku niha di qada mîzah û qerfê de hemtayeke wê ya din tune ye. Kovar ku bi kurmancî dest pê kir, …
Bêtir »Korsîka nêzîkî otonomîyê ye: Gava yekem hat avêtin
Parlamentoya Fransayê biryareke krîtîk ku prosesa otonomiyê dide girava Korsîkayê qebûl kir. Di dengdanê de 271 parlamenteran dengê “erê” û 202 parlamenteran jî dengê “na” bi kar anîn. Ev biryar ji bo statûya giravê wekî serkeftineke dîrokî tê dîtin. Tevî vê jî rêya ji bo otonomîyê hîn dirêj e û …
Bêtir »Soweto: Dema ku ziman bû sebeba serhildanê
Di 16ê hezîrana 1976an de, bi hezaran xwendekarên reş li bajaroka Sowetoyê ya Afrîkaya Başûr li dijî siyaseta perwerdehiyê protestoyekê li dar xistin. Serhildan, piştî biryara hikûmetê dest pê kir ku zimanê afrîkanî (afrikaans) li dibistanên reşan kir zimanê perwerdeyê. Bersiva tund a polîsan bû sebema ku gelek xwendekar werin …
Bêtir »
Infowelat Enformasyon Ji Bo Welat