Autonomos

12ê Hezîranê li Fîlîpînan wek Roja Serxwebûnê tê pîrozkirin. Gelê Fîlîpînan piştî şoreşek li dijî desthilatdariya Îspanyayê di 1898an de serxwebûna xwe ragihand. Lê piştî vê yekê welat ket bin kontrola Amerîkayê û têkoşîna ji bo azadiyê dewam kir. Roja Serxwebûnê îro wek sembola berxwedan û têkoşîna gelê Fîlîpînan li …

Kantona Luzernê wekî bajar-dewleta li ser bingeha bajarê Luzernê hatîye damezrandin. Herçî bajarê Luzernê ye, li dora Dêra Luceriayê ku di sala 750î de hatîye avakirin, mezin bûye. Nasnameya bajar gav bi gav ber bi dawîya sedsala 12an derketîye holê û sed sal piştî vê, Habsbûrgan Awusturyayê Luzernê xistine bin …

Piştî veqetîna Basel-Landschaftê û Baselê ji hev, Basel-Landschaftê bû bû nîv-kanton. Nîv-kantona din jî Basel e û her du tevlî hev wekî kantonekê tê pênasekirin. Alozîyên civakî, aborî û siyasî ya di navbera bajar û herêmên gundewar de sebeba vê parçebûnê bû. Parçebûna kantonan a di navbera du alîyan de …

Serkeftina partîya netewperest li Welatê Galê demeke nû da destpêkirin. Plaid Cymruya ku di hilbijartinê de bû yekemîn, hikumetê damezrand. Partîya hat ser kar, doza berfirehkirina otonomîyê û parastina ziman dike. Plaid Cymru êdî partîya herî mezin a Welatê Galê e. Partîya ku vê serkeftinê di hilbijartinên di gulana 2026an …

Reformeke ji alîyê Parlamentoya Fransayê ve hat qebûlkirin, di nava alîgirên self-determînasyonê de rastî reaksîyonan hat. Rêxistina gelê kanak FLNKS û nûnerê tevgera herêmparêz a Régions et Peuples Solidaires reformê protesto kirin. Welatîyên Kaledonyaya Nû ku giraveke di bin kontrola Fransayê de ye wê di 28ê hezîranê de biçin ser …

Di roja sirûda Mallorcayê de li giravê çalakîyên girseyî hatin lidarxistin. Di bernameyan de nasnameya kolektîf a Mallorcayê û bi awayekî giştî jî ya Giravên Balearê ku dîrok û zimanê katalanî du stûnên wê yên sereke ne, derketin pêş. Girava Mallorcayê  100 salîya sirûda xwe ya neteweyî La Banguerayê pîroz …

Guardiola vê havînê dawî li karîyera xwe ya li Manchester Cityê tîne. Guardiloayê li tevahîya cîhanê wekî menajerekî serfiraz tê naskirin, destekê dide doza serxwebûna Katalonyayê. Pep Guardiola vê havînê dawî li karîyera xwe ya serfiraz a li Manchester Cityê tîne. Guardiloayê li tevahîya cîhanê wekî menajerekî serfiraz tê naskirin, …

The Federalist Papers çend gotarên xurt in ku tê de Destûra Bingehîn a Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê tê parastin. Ev gotar ku tê de hikumeteke federal a bi hêz tê pêşnîyazkirin, bandorê li federalbûna Amerîkayê kirin. The Federalist Papers ku ji 77 gotaran pêk dihat, di 28ê gulana 1788an de …

Kantona Bernê di sedsala 14an de bû bajar-dewleta herî bi hêz a li bakurê Çiyayên Alpan. Bern di sedsala 15an de Aargauyê dagir kir û di sedsala 16an de jî Vaudê (Pays de Vaud) tevlî erdên xwe kirin. Di dema Reformasyona dînî de Bern Protestantîyê qebûl kir (1528) û bi …

Parlamento û Senatoya Îtalyayê reforma statuya otonomîyê ya Tîrola Başûr qebûl kirin. Reform, erkên herêmî yên Tîrola almanîaxêf li hemberê polîtîkaya navendîkirinê ya Îtalyayê ku di 2001an de ketibû merîyetê, diparêze. Tîrola Başûr di salên dawî de hewl dide ku di nava Îtalyaya polîtîkayên navendîparêzîyê dimeşîne, otonoMîya xwe biparêze. Hewldanên …

Biryara eyaleta Alberayê ya ji bo lidarxistina referandûma serxwebûnê li Kanadayê bû sebeba nîqaşan. Tevî ku serokwezîra eyaletê Danielle Smith dibêje ew alîgirê yekitîya Kanadayê ye, pispor didin zanîn ku referandûm bi mebesta kontrolkirina serxwebûnxwazên di partîya wê de tê lidarxistin. Serokwezîra eyaleta Alberta ya Kanadayê Danielle Smith di 21ê …

Dîroka Solothurnê ya Serdema Navîn li ser xeta zimanî ya gallo-romanî (fransîya kevin) û alemanî dest pê dike. Pişt re, almanîya bilind a kevn li erdên herêmê serdest dibe û dibe bingeha nasnameya îro ya kantonê. Di vê serdemê de piranîya dîroka herêmê bi pêşbazîya sîyasî-leşkerî ya Bern û Baselê …

Carlos Garaikoetxea ku serokê ewil ê Welatê Baskê yê di dema Îspanyaya demokratîk de bû, di 87 salîya xwe de li Pamplonayê jîyana xwe ji dest da. Wî di salên 1980 û 1985an de rêveberîyê kir. Dema rêveberîya xwe de wî di cîbicîkirina Statuya Otonomîyê ya Welatê Bask û di …

Çavkanîyên nivîskî cara ewil di sala 763an de qala navê “Aargau”yê dikin. Bajarê Aarauyê navenda sereke bûye ku bingeha Mîrektîya Aargauyê pêk anîye. Bajar li dedora sala 1240an de ji alîyê Kontên Kyburg ve hatiye damezrandin û tevlî wan, Kontên Lenzburgê û yên Habsbûrgan li erdên bakurê Aargauyê bûne serdest. …

Fatoş Demirtaş Bajarê Moutierê ya li rojavayê Swîsreyê ji serê salê û vir ve parçeke Kantona Jurayê ye. Moutier berîya 1ê kanûna paşîn a 2026an bi ser Kantona Bernê ve bû. Veqetîna bajêr ji Kantona Bernê bi referandûmekê pêk hat ku çar sal berê hat lidarxistin. Referandûma derbarê qedera polîtîk …

Hewzeya Çemê Rhonê ku ji av û rûbarên diçin ser vî çemî pêk tê, wekî sînorên Kantona Valaisê tê qebûlkirin. Newala Çemê Rhonê, Alpên Pennine û Alpên Berne ku du rêzeçiyayên herî mezin ên kantonê pêk tînin, ji hev vediqetîne. Sebeba ka çima navê Vallais li kantonê hatîye kirin, hebûna …

Jura ji alîyê nifûsê ve kantona herî biçûk a Swîsreya Romand e ku piranîya erdên wê ji çîyayan pêk tê. Kanton, wekî çend kantonên din ên li welêt bi navê “komar” tê pênasekirin. Kanton navê xwe ji Çîyayayên Jura girtîye ku piranîya sînorên Swîsre û Fransayê pêk tînin. Profîl Nifûs: …

Nuqteyên giring: Trump nûnerekî taybet ji bo vê girava herî mezin a cîhanê peywirdar kir Nûnerê taybet got ew ê hewl bide Greenlad bibe parçeyeke Amerîkayê Denmark reaksîyon nîşan da û ji Amerîkayê xwest rêzê li yekitîya axa Denmarkê re bigire  Trump bi biryareke dawî, nûnereke taybet a DYAyê ji …

Neuchatel kantoneke li herêma Swîsreya Roman a fransîaxêv e. Erdên kantonê bi piranî ji Çiyayên Jura yên li bakur pêk tên. Gola Neuchatelê ku gola herî mezin a di nava erdên Swîsreyê de ye sînorên başûr ên kantonê ye. Mîrektîya Neuchatelê di sedsala 12. de hatîye damezrandin û herêm di …

Nuqteyên giring Şerê rizgariya Angolayê di 1961an de li hemberê Portûgalê dest pê kir Kuba desteka leşkerî da MPLAyê lê Amerîka û welatên kevneperest ên li herêmê piştevanîya du FNLA û UNITAyê kirin Piştî Şoreşa Qerenfîlê, Portûgal bi hêzên Angolayê re dest bi muzakereyan kir Angola di 1975an de serxwebûna …

Fribourg kantoneke li rojavayê Swîsreyê ye û ji alîyê rûbera erdên xwe heştemîn kantona herî mezin a welêt e. Navê kantonê xwe dispêre peyva almanî “Freiburg” (bajarê azad). Tevî ku parçeyeke wê ya mezin li herêma Swîsreya Roman e, ji ber hebûna hejmareke zêde almanîaxêvan wekî kantoneke duzimanî tê qebûlkirin. …