Civak

Li Şîliyê di 11 Îlona 1973’an hukumeta Salvador Allende ku bi hilbijartinê hatibû ser kar, rastî derbeyeke leşkerî hat. Allende teslimeyetê red kir û di dema berxwedanê de hate kuştin. Li Şiliyê derbeya leşkerî ya general Augusto Pinochet 50 sal li dûv xwe hişt. Di salvegera derbeyê de li paytext …

Li gorî agahiyeke dawî, li Almanyayê navê 3.2 milyon penaberan di Tomara Navendî ya Biyaniyan de hatiye nivîsandin. Hukumeta Alman diyar dike, sebeba vê hejmara ewqas mezin ji ber şerên li Afganistan û Ukraynayê ye. Tevlî kesên îsal hatine welêt, hejmara penaberên Ukraynî ji milyonekî derbastir kiriye. Li aliyekî din, …

Awustralya ji bo berfirehkirina mafên Aborîcînan di 14’ê Cotmehê de referandum li dar dixe. Eger encama dengdanê erênî be wê Aborîcînên li vî welatî ji aliyê Destûra Bingehîn ve bên naskirin. Herwiha hukumet plan dike piştî referandûmê ji xweciyan komîteyek ava bike. Awustralya ji bo berfirehkirina mafên Aborîcînan di 14’ê …

Parlamentoya Martiniqueê di rûniştina xwe de fermîbûna zimanê giravê qebûl kir. Lê piştî vê, Fransa kete nava tevgerê û bi riya waliyê giravê îhtirazê li biryarê kir. Ev jî di nava siyaseta herêmî ya Martiniqueê de rastî reaksiyonan hat. Martinique ji bo fermîbûna zimanê wê yê Kreol gaveke girîng avêt. …

Di du rojên dawî de zêdetirî 3,000 koçber gihîştin girava Lampedusa ya li başûrê Îtalyayê. Rotaya di navbera Afrîka û Îtalyayê de yek ji rotaya herî bi xetere ya koçberan e. Cara dawî, boteke koçberan a ji Tûnisê bi rê ketibû, nêzîkî peravên Lampedusayê binav bûbû û 41 kes miribûn. …

Rapor nîşan dide, di 7 mehên îsal de serlêdanên penaberiyê yên Tirkiye û Bakurê Kurdistanê li gorî heman dema par bi rêjeye mezin zêdetir bûne. Heta Tîrmehê de 23,674 kes serî li îltîcayê dane û ev rêje li gorî sala borî ji 78 ji % zêdetir bûye. BAMF diyar dike, …

Brîtanya bû welatê dawî ku komkujiya Êzidiyan nas kir. Wezareta Karên Derve ya Brîtanyayê li ser malpera xwe derbarê mijarê de daxuyaniyek da. Bi biryara Brîtanyayê, hejmara welatên jenosîda Êzidiyan nas kirin gihîşt 10’an. Brîtanya bû welatê dawî ku komkujiya Êzidiyan nas kir. Wezareta Karên Derve ya Brîtanyayê li ser …

Piştî Malî û Bûrkîna Fasoyê, vê carê li Nîjerê artêş dest danî ser rêvebiriyê. Cûntaya leşkerî rewşa aloz a ewlekariyê, aboriya lawaz û rêvebiriya bêkêr wekî sebeba derbeyê nîşan da. Bi derbeya leşkerî re, tevgera li kolanên Nîjerê zêde bû û çalakgerên sivîl êriş birin ser sefaretxaneya Fransa û hin …

Malî dawî li statuya fermî ya Fransî tîne. Digel vê jî wê Fransî wekî “zimanê xebatê” di her asta rêvebirî û gelemperî de bê bikaranîn. Lêbelê bawerî ev e, wê biryara hukumeta Maliyê di pratîkê de guherînên mezin bi xwe re neyne. Welatê Afrîka Malî bi Destûra Bingehîn a nû …

Endeksa Aştiyê ya Cîhanê ya ji bo sala 2023’an hate weşandin. Tirkiye îsal di endeksê de di nava 163 welatan de di rêza 147’an de cih digre. Îranê ku ew jî tevlî Tirkiyeyê dagirkerekî gewre ya Kurdistanê ye, bi Tirkiyeyê re di heman rêzê de cî girt. Endeksa Aştiya Cîhanê …

A.Rahman Çelîk Hejmara penaberan li seranserê cîhanê di 2020’an de 80 milyon bû. Şerê Ûkraynayê, pevçûnên li Sûdanê û koçberiya ji Afganistanê, di navbera sê salên dawîn de, 30 milyon koçberên din li vê hejmarê zêde kir. 20 Hezîranê Roja Penaberan a Cîhanê ye. Armanca vê roja navneteweyî ev e …

Îtalya li dijî komeke kaçaxçiyan ku ji Tirkiyeyê penaberan danî Ewrûpayê, operasyonekê li dar xist. Îtalya ragihand, berpirsên koma kaçaxçiyan ji welatên Rojhilata Navîn in û piraniya wan Kurdên Iraqê ne. Ji bo rêwîtiya ji Tirkiyeyê heta Ewrûpayê serê her mirovî di navbera 7,000 an 15,000 euro hatiye girtin. Îtalya …

 Belçîka 40 ji % alîkariya sosyal dide koçber û penaberên ji derveyî Ewrûpayê hatine. 1.315.300 ji dewletê alîkariyê werdigirin û 123.000 ji vê hejmarê kesên ji derveyî Ewrûpayê ne. Lêkolînek dawî derxist holê, Belçîka parçeyeke mezin a alîkariya sosyal dide penaberan. Ev lêkolîn ji aliyê Zanîngeha Gentê ve ya li …

Xelata Bajarên Ewrûpayê yên Tevlîbûna Civakî û Pirrengiyê ji sala 2022’an û vir ve ji aliyê Komîsyona Ewrûpayê ve tê dayîn. Bajarên Ewrûpayê yên nifûsa di ser 50.000’î re ye ji bo xelatê dikevin nava pêşbirkê. Xelata Bajarên Ewrûpayê yên Tevlîbûna Civakî û Pirengiyê ya îsal hatin dayîn. Bajarê Terrassa …

Yekitiya Ewrûpayê prosedûrên ji bo xebata penaber û koçberan a li welatên endam hêsantir dike. Plana ji bo destûra îkametê ya yek carê (single-permit) û ya dem dirêj di 20’ê mehê de hat rojeva Parlementoya Ewrûpayê. Bi dengên wekîlên Parlementoyê, proseya gotûbêja her du planên Yekitiya Ewrûpayê dest pê kir. …

Îtalya berpirsiyên xwe yên ji bo Peymana Dublinê de betal kiriye. Ev welat êdî penaberên Swîsre paş ve jê re dişîne wê qebûl nake. Hukumeta Îtalyayê radigihîne, kapasîteya wê ya hewandina penaberan êdî bi dawî bûye. Îtalya êdî penaberên Swîsre paş ve jê re dişîne qebûl nake. Biryara hukumeta Îtalyayê …

Hukumeta federal a Kanadayê û gelên xwecî li ser peymaneke din a tazmînatê li hev kirin. Ottowa qebûl kir, ji bo zirara gihîştiye zarokên xwecî foneke 17.35 milyar dolarî amade bike. Ev peyman wê rasterast bandorê li 300,000 zarokên xweciyan û malbatên wan bike. Hukumeta federal a Kanadayê û gelên …

Ofîsa Komîseriya Giştî ya Penaber û Bêwelatiyan a Belçîkayê ye (CGRA) ragihand, wê di Sibatê de ji bo 1804 dosyeyan de biryar daye. 41 ji % daxwazên ji bo penaberiyê hatine qebûlkirin û yên mayî hatine redkirin. Li Belçîkayê di meha Sibatê de 2,399 kes serî li mafê penaberiyê dan. …

Gramer bi tena serê xwe nikaribû arezuyê Nebrija pêk bîne û wê hewldanekê bibe serî. Gava Columbus û peyrevîn wî li Parzemîna Latîn Emerîkayê daket ne tenê bi zêr û zîvan, bi xan û eywanan lê bi pirtûkxaneyên gewre û bi hezaran pirtûkên ku bi alfebeya piktografîk (wêneyî) hatine nivîsandin …

Li Fransayê di sala 2022’an de 156,103 kes serî li mafê penaberiyê dane. Dema mirov bi sala 2021’an re dide ber hev, ev hejmar 28.6 % bilindtir e. Herî zêde welatiyên ji Afganistan, Bangladeş û Tirkiye serî li Îltîcayê dane. Serîlêdanên ji bo penaberiyê wekî welatên din ên Ewrûpayê li …

Kantonên Bernê û ya Cenevê ragihandin ew nema dikarin penabaran bihewînin. Kantonên Swîsreyê nema dikarin bersivê bidin pêla dawî ya penaberan. Lewma jî du kantonên li rojavayê welêt, ji dewletê re ragihandin ew ê heta demekê nikaribin penaberan bihewînin. Hukumeta federal a Swîsreyê û nûnerên kantonan li ser mijarê roja …