Tag Archives: civak

Holanda ji bo koledariyê lêborînê dixwaze

Serokwezîrê Holandayê Mark Rutte ji bo dîroka koledariyê ya 250 salan wê di 19’ê qanûnê de lêborînê bixwaze. Berî niha, şaredarên Amsterdam, Rotterdam, Utrect û Laheyê û herwiha rêvebiriya Bankeya Holandayê  di meseleya koledariyê de lêborînê xwestibûn. Holanda ji ber dîroka wê ya koledar xwe ji bo lêborînekê amade dike. …

Bêtir »

Li Îtalyayê peykerên etrusk hatin vedîtin

Li herêma Toscano ya 24 peykerên bronz ên şaristaniya etrusk ji dema Beriya Zayinê hatin vedîtin. Ligel peykerên bronz, li heman deverî bihezaran pereyên ji dema antîk jî hatin vedîtin. Li Îtalyaya ku her aliyê wê ji dewlemendiya arkeolojîk pêk tê kifşeke nû hat kirin. Li herêma Toscano ya 24 …

Bêtir »

Li Parisê çalakiya mezin a karkeran

Li Fransayê karker ji bo zêdekirina heqdestê asgarî li paytext Parisê meşiyan. Rêberê vê çalakiyê CGT diyar kir, 100.000 karker tevlî çalakiyê bûne. Xerabûna mercên debarê ku ji ber enflasyon û buhayê enerjiyê pêk tê li Ewrûpayê bêaramiyê kûrtir dike. Ev jî dibe sebeb ajîstasyona li kolanên Ewrûpayê berfireh bibe …

Bêtir »

Li Haitiyê raperîna gel berfireh dibe

Haitiya ku welatê herî aloz ê Amerîkaya Latîn e aram nabe Ji îlonê û vir ve gelê vê giravê ji ber buhayên enerjiyê çalakiyan li dar dixin Hukumeta welêt ji ber bêkeriya xwe ji bo mudaxeleyê bang li cîhanê kir Li Haitiyê sebebên protestoyan naguhere. Civak li hember buhayê zêde …

Bêtir »

Zarokên afgan di kanên zêr de dixebitin

Nîvê nifûsa Afganîstanê di bin xeta xizaniyeke dijwar de dijîn Zarokên afgan jî ji vê xizaniyê para xwe werdigirin Li herêma Badaxşanê 70 hezar zarok di kanên zêr de dixebitin Li Afganîstanê zarok ji ber xizaniya malbatan neçarin di karên giran de bixebitin. Li herêma Badaxşanê, zarokên di çaxê dibistanê …

Bêtir »

Li Amerîkayê koçberî vediguhere alaveke siyasî

Li Amerîkayê problemên kocberan bi dawî nabin Kampên li bajarê New Yorkê ji ber hejmara zêde ya koçberan tije bûn Bi hezaran koçber li bendê ne ku li kampekê bên bicîkirin Bi zêdebûna hejmara koçberan re kapasîteya kampên New Yorkê tije bûn. Gelek koçber, bi rojan hewl didin di kampê …

Bêtir »

Li Îranê piraniya civakê xizan e

Li ser rewşa aboriya Îranê û bandora wê ya li ser gel, raporek hat weşandin Lêkolîna nû nîşan dide, di 40 salên dawî de aboriya welêt her çûye xerabtir bûye û xizanî zêde bûye Li Îranê, rojnameya Cîhana Pîşesaziyê, li ser halxweşiya gelê Îranê raporek weşand. Li gor raporê, zêdetirê …

Bêtir »

Sedir banga domandina çalakiya li parlemenê kir

A.Rahman Çelîk Li Iraqê krîza siyasî bi dagirkirina parlemenê gur bûbû didome Muqteda Sedir bi axaftinekê bang li alîgirên xwe çalakiya xwe bidomînin Sedir di heman demê de daxwaza belavkirina parlemanê û hilbijartineke pêşwext jî kir. Aloziya li nava Iraqê ku niha navenda wê parlemen e, bi dawî nabe. Pişt …

Bêtir »

78. Salvegera Raperîna Warşovayê

Li Polonyayê di salvegera wê de serhildana Warşovayê hate bibîranîn Girseyeke mezin a rastgirên polonyayî tevlî vê bernameyê bûn Warşova di tebaxa 1944an de ji aliyê hêzên neteweyî yên polonî ve hatibû rizgarkirin Lê piştî êrişa Naziyan hêzên polonî têk çûbûn û Warşova hatibû hilweşandin Duh li Polonyayê 78. salvegera …

Bêtir »

Samî li Rûsyayê rastî zextan tên

Hêjayî gotinê ye ligel Norwêc, Swêd û Fînlandê qismekî samî ji 3 hezar salî zêdetir e li herêma Mûrmansk a li bakurê Rûsyayê dijîn. Di encama polîtîkaya talan û asîmîlasyonê ya dema Sovyetê û Rûsyayê de gelê samî hat marjînalkirin û hejmara wan a li herêma Kolayê daket 2 hezarî. …

Bêtir »

Fransa sebebên trajediyê şêlû dike

Qezaya koçberan a li Deryaya Manşê, di rojeva Fransayê de ye…Rêvebiriya Fransayê wekî her car bi tenê kaçaxçiyan sûcdar dike û rola xwe ya di vê mijarê de nabîne…Rêvebiriyên Fransî û Brîtanî, di konsepta ewlekariyê de israra xwe didomînin, rêya çareseriyê dixetimînin. Bi vê polîtîkaya xwe Fransa, bi desteka hukumeta …

Bêtir »

Em çima ne pîşesaz in?

Ehmed Pelda Me zanîn, ezmun û tecrûbeyên xwe yên welatê xwe, mîrateya kalûbavan di jiyana modern de bikar neanî. An jî me çanda gelê xwe sêwî hîşt û xwe radestî çandeke din, civateke din û jiyaneke din kir. Em civateke rêncber in. Pîşesazî layîqî me ye. Û em dikarin vî …

Bêtir »

Amazîx: Xwediyê esil ên bakurê Afrîkayê

  Wan 10 hezar sal, li ser erdên xwe li gorî qanûn û edetên xwe jiyana xwe berdewam kir. Hêzên derve, herdem êrişên dagirkeriyû û talanê birin ser wan û aşên asîmîlasyonê li welatê wan damezrandin. Di van demên dijwar de, çol û çiya hatin hawara wan û ji van …

Bêtir »

Maorî bi têkoşînê bûn hevparê New Zelandê

Maorî bi têkoşînê bên hevparê New Zelandê Rêvebiriya kolonyal, fam kir ku bi êrişên leşkerî mesele çareser nabe û bi maoriyan re dest bi muzakereyan kir. Di encama hevdîtinan de li ser aştiyê hat lihevkirin û Peymana Waîtangî hat amadekirin. Nûnerê Qraliyeta Brîtanî William Hobson û 500 serekeşîrên maorî îmzeya …

Bêtir »

Jinên swîsreyî 50 sal berê bûn xwedî mafê dengdanê

Welatê Swîsre, li dinyayê herî zêde bi demokrasiya xwe û standardên bilind ên jiyanê tê naskirin.  Digel vê jî, li vî welatî jin heta 1971’an ne xwedî mafê dengdanê bûn. Lewma jî Swîsre li cîhanê yek ji welatê herî dawîn e ku mafê dengdanê ya jinê qebûl kiriye. Afîşek ku …

Bêtir »

Li Misrê twîtek bû çirûska serhildanê

Li Misrê hêviya ji bo civakekî azad û welatekî halxweş 10 sal berê bû sebebê serhildaneke civakî.Di encama raperîna gel de, dawî li rêvebiriya dîktator Husnî Mubarek hat anîn.Rêvebiriya Îxwanên olperest, hilweşîna hukumeta Mûrsî, hewldana şerê navxweyî yên alîgirên Îxwanê û operasyonên giran ên artêşê li dûv hev hatin…Gelê Misrê …

Bêtir »

Berxwedana hebûnê ya Mapûçeyê

Mapûçiyên serhildêr, li stargehên nû xwe amade kirin û paşê bi êrişeke mezin, keleyên sembola zilm a kolonyalîzmê bi axê re kirin yek. Ev cara yekemîn bu ku miletekî li parzemîna Amerîkayê, kolonyalîstên hêzdar ên Îspanyol têk dibir. Ev çiyayên herdem serê wan bi berf, çemên avzelal û daristanên wekî …

Bêtir »

Arracht kula xelaya Îrlandayê tîne ser ekranê

Xelaya Patatan ku beriya 170 salan li Irlandayê pêk hat, bû mijara fîlmeke sînemayê.Di vê xelaya xedar de milyonek Îrlandî miribûn û 2 milyon kesî jî terka welatê xwe kiribû.Fîlm li Îrlandayê hatiye kişandin û vê tofana xelayê bi rêya jiyana masîgirekî tîne ser ekranê. Arracht ango Cinawir, fîlmeke di …

Bêtir »

Samî li 4 dewletan li ber xwe didin

Ew bi hezaran salan, li ser erdên ji berf û qeşayê, tevlî naxirên pezkoviyan bi serbestî geriyan. Lê netew-dewletên nû, welatê wan parçe kirin û ew xistin nava tevneke giran a asîmîlasyonê.Digel êş û kulên bindestiya 100 salên dawî, gelê Samî ji bo ji erdên xwe yên dîrokî veneqete, hîn …

Bêtir »

Bihara Ereban bindestiyê girantir kir

Ji vir 10 sal berê li welatekî Ereb çirûskek ji bo azadiyê pêket û paşê hemû welatên Ereb da ber xwe û belav bû.Ev tevgera bêhempa ewqas bibandor bû ku dewletên Ereb pê serûbin bûn û rêvebiriyên bihêz di encama wê de hilwşiyan.Rêvebiriyên Mûamer Qedafî, Abîdîn Bin Alî, Husnî Mubarek …

Bêtir »

Pêşiyên Polînezya û Amerîkaya Başûr Yek in

Ji vir 800 sal berê gelên xwecî yên li Amerîkaya Başûr, bi riya Okyanûsa Pasîfîk xwe gîhandine Polînezyayê. Polînezyaya ku ji gelek giravan pêk tên, 7 hezar km dûrî parzemîna Amerîkayê ye û lewma ev yek di şert û mercên wê demê de bûyereke gelek girîng tê hesibandin. Gotara kovara …

Bêtir »