Arşîvên Tag: otonomi

Li Îspanyayê nîqaşên li ser nûkirina Statuya Otonomiyê ya Welatê Baskê careke din dikeve rojeva sereke. Partiyên baskî (PNV û EH Bildu) daxwazê dikin ku têkiliya bi Madrîdê re li ser bingeha konfederalîzmê ji nû ve bê sazkirin û gelê baskî wekî “netewe” bê naskirin. Ev daxwaz ne nû ye: …

Di vê dema ku modela netew-dewleta navendîparêz di nava krîzên aborî û çandî de ye tecrûbeyên ji kantonan a Swîsreyê û welatên xweser ên wekî Katalonyayê nîşan didin ku siberoja bihevrejîyana neteweyan encax dikare bi paradîgmayeke nû bi rengekî aram pêk were Di destpêka sedsala 21ê de, cîhan rûbirûyî paradoksekê ye ku felsefeya …

Tîrola Başûr ku piştî Şerê Cîhanê yê Yekemîn ji bin rêveberiya Awistiryayê hate veqetandin û di bin rejîma faşîst a Îtalyayê de rastî siyaseteke tund a asîmilasyonê hat, îro bi rêya sîstema “kotaya zimanî” û dabeşkirina erkê mînakeke serkeftî ya xwerêveberiya etnîkî ye. Herêm bi ragirtina 90%ê bacên xwe di …

DOSYEYA TAYBET | AUTONOMOS Aland: “Dewlet di nava Dewletê de” Otonomiya zimanî, civakeke demîlîtarîzekirî û mafê welatîbûna herêmî ku 100 sal in zimanê swêdî diparêze. Gotarê Bixwîne PDF Daxîne (3.2 MB) Di cîhana siyasî ya îro de çareserkirina nakokiyên neteweyî û pirsên serweriyê piranî bi şer, wêranî û guherandina bi …

1ê tîrmehê salvegera herî krîtîk a dîroka nûjen a Hong Kongê ye. Di 1ê tîrmeha 1997’an de, li gorî peymana navbera London û Pekînê, serweriya Hong Kongê piştî 156 salên desthilatdarîya Brîtanyayê derbasî Komara Gel a Çînê bû. Ev rûdan ku wekî dawîya teqez a Împaratorîya Brîtanî ya li herêma …

Parlamentoya Fransayê biryareke krîtîk ku prosesa otonomiyê dide girava Korsîkayê qebûl kir. Di dengdanê de 271 parlamenteran dengê “erê” û 202 parlamenteran jî dengê “na” bi kar anîn. Ev biryar ji bo statûya giravê wekî serkeftineke dîrokî tê dîtin. Tevî vê jî rêya ji bo otonomîyê hîn dirêj e û …

Kantona Bernê di sedsala 14an de bû bajar-dewleta herî bi hêz a li bakurê Çiyayên Alpan. Bern di sedsala 15an de Aargauyê dagir kir û di sedsala 16an de jî Vaudê (Pays de Vaud) tevlî erdên xwe kirin. Di dema Reformasyona dînî de Bern Protestantîyê qebûl kir (1528) û bi …

Parlamento û Senatoya Îtalyayê reforma statuya otonomîyê ya Tîrola Başûr qebûl kirin. Reform, erkên herêmî yên Tîrola almanîaxêf li hemberê polîtîkaya navendîkirinê ya Îtalyayê ku di 2001an de ketibû merîyetê, diparêze. Tîrola Başûr di salên dawî de hewl dide ku di nava Îtalyaya polîtîkayên navendîparêzîyê dimeşîne, otonoMîya xwe biparêze. Hewldanên …

Carlos Garaikoetxea ku serokê ewil ê Welatê Baskê yê di dema Îspanyaya demokratîk de bû, di 87 salîya xwe de li Pamplonayê jîyana xwe ji dest da. Wî di salên 1980 û 1985an de rêveberîyê kir. Dema rêveberîya xwe de wî di cîbicîkirina Statuya Otonomîyê ya Welatê Bask û di …

Neuchatel kantoneke li herêma Swîsreya Roman a fransîaxêv e. Erdên kantonê bi piranî ji Çiyayên Jura yên li bakur pêk tên. Gola Neuchatelê ku gola herî mezin a di nava erdên Swîsreyê de ye sînorên başûr ên kantonê ye. Mîrektîya Neuchatelê di sedsala 12. de hatîye damezrandin û herêm di …

Alîgirên serwerî û parastina ziman biryara Zanîngeha Strasbourgê ya derbarê alsasî de protesto kirin. Rektorîya zanîngehê di biryara xwe de diyar kiribû, wê ji meha îlonê û şûn ve ziman û çanda herêmî ji mifredatê derxin. Alsasî helwesta li hemberê zimanê xwe bi çalakîyekê protesto kirin. Çalakîya ku ji pêşengîya …

Gelên Fransayê nema modela jakoben a terîtoryal qebûl dikin. 73 ji % gelên li Fransayê daxwaza federalîyê dikin. Piranîya civakê dixwazin herêm li gorî krîterên çandî û zimanî bên damezrandin. Daxwazên parastina nasnameya herêmî û zimanî di nava civaka Fransayê de xurt dibe. Piranîya gelên li herêmên sînor dijîn, dawxaza …

Fatoş Demirtaş  Vaud bi nifûs û erdên xwe kantona herî mezin a li rojavayê Swîsreyê ye. Ji alîyê berfirehbûna erdên xwe jî Vaud kantona çaremîn e. Kantona Vaudê di çarçoveya sîstema federal a Swîsreyê de xwedî erkên, qanûnçêkirin, îdarî û darazê ne. Grand Conseil (Konseya Bilind) parlamentoya kantonê ye û …

Katalonya ji bo transferkirina erkên bacê bi Îspanyayê re rûnişt. Hikumetên katalan bi taybetî dixwazin baca dahatê ya takekesî (IRPF) berhev bikin. Dema Katalonya hemû erkên berhevkirina bacê bi dest bixe, wê 22 milyar euro qezenca wê çêbe. Katalonya bi Îspanyayê re bidestxistina erkên berhevkirina bacê gotûbêj dike. Ev meseleya …

Fransa û Kaledonyaya Nû ji bo statuya herêmê li hev kirin. Statu destûrê dide, Kaledonyaya Nû bibe dewlet û ji alîyê sîstema navdewletî ve bê naskirin. Fransa bi Kaledonyaya Nû re peymaneke dîrokî mor kir. Bi vê peymanê, Parîsê statuyeke nû ji bo vê girava li Okyanûsa Pasîfêkê qebûl kir. …

Toulouse (bi oksîtanî Tolosa) salvegera 836. a Peymana Azadiyên Komunal pîroz kir. Toulouse bajarekî li başûrê Fransayê ye û navenda Herêma Oksîtanyê ye. Bi Peymana Azadiyên Komunal re Komara Toulouseê ya otonom hatibû damezrandin. Bajarê Toulouse (bi oksîtanî Tolosa) salvegera 836. a Peymana Azadiyên Komunal pîroz kir. Bi armanca pîrozbahîyê, di …

Paytexta Belçîkayê Bruksel tam salekê ye li bende hikumeta xwe ye. Ev rewş roj bi roj li Brukselê acizîyên welatîyan û bi taybetî jî gazinên sektora kar zêdetir dike. Bi armanca protestoya partîyên sîyasî, di  9ê hezîranê de ku salvegera hilbijartinê ye, li navenda bajêr Pîknîkeke Sivîl hat lidarxistin. Paytexta …

Herêmeke li Îspanyayê dixwaze bibe 18. herêma otonom. Şaredarê Leonê ji bo bajarê wî ji Kastîlyayê veqete, raporeke hiqûqî amade kir. Herêmeke li bakurê Îspanyayê daxwaza otonomîyê dike. Doza bidestxistina otonomîyê her ku diçe bêtir dibe di nava civaka Leonê de belav dibe. Cara dawî, Şaredarê Leonê vê meseleyê xist …

Serokwezîra Denmarkê Frederiksen ji Trump re got, Greenland ne milkeke ji bo firotanê ye. Trump di hefteyê dawî de daxwaza xwe ya ji bo kirîna Greenlandê ya ji Denmarkê ifade kiribû. Paşê, Trump di daxuyanîyeke çapemenîyê de opsiyona bi darê zorê kontrolkirina Greenlandê red nekiribû. Denmark ji bo meseleya Greenlandê …

Necat Ayaz Trump di parvekirineke xwe de dibêje, “Kontrola li ser Greenlandê ji bo DYAyê pir giring e.” Pirsa giring a di vê mijarê de ev e: Denmarka ku bi hezaran kîlomêtro ji Greenlandê dûr e wê çiqas bixwaze vê giravê kontrol bike? Donald Trumpê hîn nehatîye ser kar, bi …

Hikumeta Salvador Illa piştî nîqaşên li ser serdana Puigdemont a Katonyayê, pozîsyona şefê Mossos d’Esquadra Eduard Sallent i Pena guherand. Serokê Katalonyayê Illa ragihand, armanca wî depolîtîkirina hêza polîs a Katalonyayê. Hêza polîs a katalan Mossos d’Esquadra ji tebaxê û vir ve tê nîqaşkirin. Sebeba vê nîqaşê serokê berê yê …