Tag Archives: rûsya

Saziyên Ewrûpayê qadên şerê Rûsya-Ûkraynayê ne

Konseya Ewrûpayê ji 47 welatan pêk tê ku nifûsa wan bi tomerî digihîje 800 milyonî. Konsey piştî şerê cîhanê yê duyemîn, bi armanca ewlekariya parzemîna Ewrûpayê hat damezrandin. Ji bilî berxwedana leşkerî ya li dijî Rûsyayê, Ûkrayna di qada dîplomasiya navxweyî ya Ewrûpayê de jî têkoşîna xwe didomîne. Helbet di …

Bêtir »

Çîn li Ûkraynayê Pûtîn tenê hişt

Ji ber tirsa parçebûna li nava malê, rêvebiriya Çînê herdem di polîtîkaya xwe ya derve de destekê dide yekitiya axê û dixwaze sînorên heyî yên welatên cîhanê bên parastin. Ji ber vê sebebê, Çîn di Konseya Ewlekariyê ya Neteweyên Yekbûyî de biryara li dijî Rûsyayê veto nekir. Dema ku bi …

Bêtir »

Dostaniya Tirkiye û Rûsya ber dawî ve diçe?

A.Rahman Çelîk Tirkiye bi destpêka Şerê Ûkraynayê êdî nikare di navbera her du welatan de polîtîkaya balansê bimeşîne. Wisa xuya dike Enqere di meseleya dawî de wê bide pey rêka NATO’yê. Bê guman wê ev yek jî wê bi hêsanî pêk neyê û berdêlên wê hebe. Yek ji welatê ku …

Bêtir »

Şerê Ûkraynayê dest pê kir

Pûtîn: Em ê Ûkraynayê ji naziyan paqij bikin! Êrişa artêşa Rûsyayê ku ji kanûnê û vir ve Ûkraynayê dorpêç kiriye, danê vê sibehê pêk hat. Di kêliyên ewil a şer de, fuzeyên yên Rûsyayê bariyan li ser hedefên li Ûkraynayê. Û bi vê re li paytext Kîew û li bajarên …

Bêtir »

Rûsya proseya îlhaqkirina Donbasê da destpêkirin

  Beriya biryara surprîz a lîderê Rûs Pûtîn, her du lîderên herêma serhildêr a Donbasê derketin pêşiya kamerayan û proseya bi xetere dan destpêkirin. Di destpêkê de lîderê Komara Donetskê Denis Puşîlin axivî û ligel spasiyên xwe yên ji bo Rûsyayê got; ew dixwazin herêm bibe parçeyeke Rûsyayê. Bi vê …

Bêtir »

Li Ûkraynayê rîska şer bilind bû

Rêxistina Ewlekarî û Hevkariyê ya li Ewrûpayê, ji bo kêmkirina aloziya di navbera endamên NATO û Yekitiya Sovyetê de, sala 1975’an li paytexta Fînland Helsînkiyê hatibû damezrandin. Rêxistin di mijara ewlekariyê de însîyatîfa herî mezin a Ewrûpayê ye ku tê de 57 welat tên cem hev. Civîna 57 endamên Rêxistina …

Bêtir »

Samî li Rûsyayê rastî zextan tên

Hêjayî gotinê ye ligel Norwêc, Swêd û Fînlandê qismekî samî ji 3 hezar salî zêdetir e li herêma Mûrmansk a li bakurê Rûsyayê dijîn. Di encama polîtîkaya talan û asîmîlasyonê ya dema Sovyetê û Rûsyayê de gelê samî hat marjînalkirin û hejmara wan a li herêma Kolayê daket 2 hezarî. …

Bêtir »

Siyaseta Moskowê ya „Gefa Çavtirsandinê”

  Pispor hewldanên dawî wekî konsepta  aggressive deterrence ango “gefa çavtirsandinê” binavdikin û didin zanîn wê Moskow vê pozîsyonê bike yek ji stûnên têkiliyên xwe yên bi NATO’yê re. Polîtîkaya dawî ya Rûsyayê ku wekî konseptek tê binavkirin, ji aliyê serokomarê vî welatî Vladîmîr Pûtîn ve hat ragihandin. Pûtîn di …

Bêtir »

Bircên Mologa 900 sal şûn de ji bin avê bilind bûn

Encamên hilweşîna Ekolojiyê ya di dema Sovyetê de pêk hatiye bi salane li gelek aliyên Rûsyayê derdikevin holêEv dewleta ku qaşo xwe li hember kapîtalîzmê alternatîf nîşan dabû, bi projeyên dêwane zirareke mezin da çavkaniyên avê, erdên li ber û mîrateya dîrokî ya welêtDi dema Sovyetê de bendavên pir mezin …

Bêtir »

Ji bo zimanê ûdmûrtî xwe kuşt

“Eger zimanê min wê sibe bimire, wê demê ji bo mirinê îro ez amade me. Gelo welatekî min heye?” Li Federasyona Rûsyayê, mirovekî ji bo protestokirina polîtîkayên li hember zimanê xwe, dawî li jiyana xwe anî. Bûyer di 10’ê îlonê de, li paytext Îzhevsk a Komara Ûdmûrt ku li rojavayê …

Bêtir »

Rûsya perwerdeya zimanên kêmar bi sînor dike

Rûsya welatekî mezin a xwedî dewlemendiya etnîk û zimanî ye. Li vî welatê herî mezin ê cîhanê 111 ziman tê axaftin. Mixabin piraniya van zimanan ji aliyê UNESCO’yê ve wekî zimanên rastî xetereyê hatine tên nîşandayîn. Digel pêdiviya parastina van zimanên kêm tên bikaranîn, Rûsya di nava hewldanên neyênî yên …

Bêtir »

Nûnerên rûs pêşniyazên Ûkraynayê red kirin

    Pêşniyazên Ûkraynayê yên ji bo çareserkirina problemên kêmara rûs a li rojhilat ji aliyê Rûsya, û komarên Luhansk û Donetskê ve nehatin qebûl kirin. Serokê Ûkraynayê Petro Poroshenko di destpêka hefteya borî de dabû xuyakirin ku bi armanca naskirina xweseriya lokal a herêmên li rojhilat wê destûra bingehîn …

Bêtir »

Konferansa Cihêrengiya Zimanî û Çandî ya Qada Sîber

    Konferansa Duyemîn a Cihêrengiya Zimanî û Çandî ya Qada Sîber li rojhilatê Federasyona Rûsyayê hat lidarxistin. Di konferansê de de hat diyarkirin ku li cîhanê nêzîkî 3000 ziman ji aliyê elektronîkê ve di bin gefa tunebûnê de ne. Konferans di 12-14’yê Tîrmehê de li paytexta Yakutsk a li Komara …

Bêtir »

Alîgirên Rûsyayê li Donetskê serxwebûna xwe îlan kirin

    Li bajarê Donetskê ya li rojhilatê Ûkraynayê serhidêrên alîgirên Rûsyayê “komara gel” Donetskê damezrandin. Serhildêr dan xuyakirin ku ew ê ji bo diyarkirina qedera  bajêr û erdên girêdayê wê referandûmekê li dar bixin. Serhildêrên rûs ên li Donetskê ku di 6’ê Nîsanê de avahiyên dewletê bi dest xistin, …

Bêtir »