Tag Archives: kanada

Zimanekî Kanadayê bû xwedî derfetên perwerdeyê

Zimanê gelê Stoney Nakoda ya li Kanadayê wê ji îro pê ve bibe xwedî derfetên perwerdeyê. Li Kanadayê ji bilî îngilîzî û fransî ku her du jî zimanên fermî ne, 60 zimanên xwecî tên axaftin. Hejmara kesên zimanên xwecî zimanên wan ên dayikê ne nêzîkî 215,000 e. Zimanê gelê Stoney …

Bêtir »

Li Kanadayê bernameya parastina ziman

Ji bo parastina zimanê inuktitut, li Kanadayê bernameyeke taybet a bi navê Nuna tê meşandin. Nuna di zimanê inuktitut de tê wateya “erd” û xwendekar di nava jingeha xwe ya etnîk de perwerde dibin. Li Kanadayê zimanê inuktitut hewl dide bi riya perwerdeyê zindî bimîne. Ji bo ev pêk were, …

Bêtir »

Li Kanadayê nîqaşa li ser mafên federalîzmê

Hukumeta Albertayê ji bo parastina otorîteya xwe ya li nava erdên xwe, Qanûna Serweriya Albertayê amade kir. Albertayê bi vê pêşniyazqanûnê dixwaze midaxaleya hukumeta federal a ji bo karûbarên Albertayê asteng bike. Li Kanadayê eyaleta Albertayê doza parastina mafên xwe yê xwerêvebirinê dike. Hukumeta Albertayê ji bo parastina otorîteya xwe …

Bêtir »

Kanada 1.5 milyon koçberan qebûl dike

Hukumeta Ottawayê plan dike, heta sala 2025’an mafê îkametê bide 1,5 milyon koçberan. Ev jî tê vê wateyê, salane wê 500.000 koçber bikaribin li Kanadayê bi cî bibin. Kanada deriyên xwe heta dawiyê ji koçberan re vedike. Hukumeta Ottawayê plan dike, heta sala 2025’an mafê îkametê bide 1,5 milyon koçberan. …

Bêtir »

Kanada heyetek şand Taywanê

Kanada di meseleya Taywanê de ligel Ameîkayê ciyê xwe digire Koma Parlemenê ya  Dostaniya Kanada-Taywanê çû serdana giravê Koma wekîlên parlemana Kanadayê li paytexta welêt Taipeyê hevdîtinan pêk tînin. Heyeta Kanadayê ji aliyê serokê Taywanê Tsai Ing-Wen ve hate pêşwazîkirin. Berpirsê komê Judy Sgro di hevdîtinê de axaftinek kurt kir …

Bêtir »

Li Kanadayê 500 hezar penaber bê kaxiz in

Hukumeta Kanadayê biryar da di meseleya penaberên bê kaxiz de gav bavêje Texmîn ev e, li vî welatî 500 hezar penaber bê kaxiz in Ji sala 1980’an û vir ve zêdetirî milyonek penaber koçî Kanadayê kirine Bi sedan penaber û piştevanên wan li bajarê li Quebecê çalakî li dar xistin. …

Bêtir »

Fransî li Kanadayê ne di ewlehiyê de ye

Îngilîzî li Quebecê ji fransî deh car zêdetir pêş dikeve Kesên bi îngilîzî diaxivin li Quebecê bi qasî 1 ji % zêdetir bûye û ji gihîştiye 1.2 milyonî Di heman proseyê de nifûsa kesên bi zimanê fransî diaxivin incax gihîştî ye 120 hezarî. Zimanê fransî li Kanadayê nikare li hemberî …

Bêtir »

Papa ji xweciyên Kanadayê lêborîn xwest

Papa bi xweciyên li dibistanên asîmîlasyonê re hevdîtinekê li dar xist Mezinê alema katolîk, di hevdîtînê de li ser navê dêrê ji xweciyan lêborînê xwest Dêra Katolîk dawiya dawî li sûcên xwe yên li dijî xweciyên Kanadayê mukur hat. Papa li eyaleta Alberta ya Kanadayê çû serdana xweciyên rastî zilm …

Bêtir »

Quebec qanûneke ziman qebûl kir

A.Rahman Çelîk Li eyaleta Quebecê ya Kanadayê, ji bo Fransî bê parastin qanûnek hat qebûlkirin Li gorî vê qanûnê, kesên bi fransî nizanibin, li eyaletê wê nikaribin xwe bigihînin xizmetên gelemperî Ev jî bû sebeb qanûna ziman rastî reaksiyonên îngilizîaxêvan were Li Kanadayê, eyaleta Quebecê herêma ku nişteciyên wê bi …

Bêtir »

Inuit li dûv fermîbûna zimanê xwe ne

A.Rahman Çelîk Zimanê Inuktitut li herêma Nunavutê ya li Bakurê Kanadayê tê axaftin. Nunavut di sala 1999’an de di bin navê statuya “herêm”de (territory) statuyeke lawaz a otonomiyê wergirt. Ji bo zindîkirina zimanên xwecî yên li ser dinyayê ku Kanada serkêşiya wan dike, Neteweyên Yekbûyî bi dehan salane xebateke daye …

Bêtir »

Konferansa komîserên ziman li Torontoyê hat lidarxistin

Davyth Hick: Duyemîn, civaka sivîl ji bo domandina hebûna ziman aktorê sereke ye. Sêyemîn, pêdiviya zimanên me, bi taybetî yên di xetereyê de, hem ji aliyê siyasî hem jî  fînansê ve pêdiviyê bi destekek xurt a demdirêj heye. ‘ Berpirsê parastina zimanên hatine kêmarkirin ên di asta komîserî û ombûdsmaniyê …

Bêtir »

Ji PQF’yê daxwaza Quebeca fransî

Quebec di 1’ê Cotmeha 2018’an de hilbijartina parlementoya herêmî li dar dixe. Parazvanên zimanê fransî, bi mebesta parastin û pêşvebirina ziman dixwazin li ser partiyên siyasî tesîrê bikin. Bi vê armancê li welat koalîsyona bi navê Hevparên ji bo Quebeca Fransî (PQF) hat damezrandin û vê platformê ji daxwazên xwe …

Bêtir »

Bi dûblajê xizmetê ji zimanê xwe re dike

Zimanên gelên xwecî yên Kanadayê li hember belavbûna îngîlîzî û fransî demeke dirêje bingeha xwe ya di civakê de winda dikin. Bi mebesta parastina van zimanan, di asta lokal de gelek hewldan tên kirin. Hin ji van hewldanan dûblaja fîlman e ku ji bo parastina ziman girîng tê hesibandin. Xortekî …

Bêtir »

Xwecî civîna serokwezîrê Kanadayê boykot kirin

Berpirsên rêxistinên xwecî yên li Kanadayê îsal jî beşdarê civîna salane ya Serokwezîrê Kanadayê ya li New Brunswickê tê lidarxistin nabin. Berpirs dan xuyakirin ku sebeba ku ew vê civînê boykot dikin ev e ku hikumet di dewsa ew wekî serokên xweciyan bibinîn, wan wekî “rêxistin” bi nav kiriye”. Berpirsên …

Bêtir »

Facebook bi zimanê înûktîtut xizmetê dide

Di Roja Nunavut’de ku cejna xweciyên li bakurê Kanadayê ye hat diyarkirin ku wê sala bê Facebook bi zaravayên zimanê înûktîtût xizmetê bide. Ji bo pêkanîna vê xizmetê Facebook ji niha ve bo wergera peyvên di malpera xwe de bi axêverên van zaravayan re têkilî datîne. Berpirsên civaka nûnavût ên …

Bêtir »

Herêma xweser a Delineê tê damezrandin

Civake aborîcîn a Kanadayê ku ligel civakên din ên aborîcîn wekî Neteweyên Yekemîn tê naskirin, dike bibe xweser. Bi peymana Kanada û Delineê, ji 1 ‘ê Îlonê û şûn ve wê saziyên xweseriyê yên herêma Delineê ya li bakurêrojavayê Kanadayê dest bi kar bikin. Rêvebirê Delineê Leonard Kenny da xuyakirin …

Bêtir »

Kolonyalîzma medyaya Kanadayê û zimanên xwecî

Tê ragihandin ku ji % 93’ê zimanên aborîcînên Awistralyayê ji holê rabûne. Ev yek ji qirkirina ziman a herî mezin a li cîhanê ye. Lê eger rewşa zimanên li Kanadayê bi vî awayî dom bike, wê Kanada Awistralyayê derbas bike. Li gorî UNESCO’yê, ji 90 zimanên li Kanadayê 88 ziman …

Bêtir »

Serxwebûna Kurdistanê di rojeva Kanadayê de ye

Careke din serxwebûna Kurdistanê dibe mijara germ a çapemeniya Kanada de ye  û li gorî axaftina berpirsên wî welatî jî, ji bo serxwebûna Kurdistanê tenê dem maye û kurd dê her bigihên serxwebûna xwe. Rojnameya National Post a kanadî di raporekê de ragihand: “Partiya desthilatdar a Kanada ji berpirsên Herêma …

Bêtir »

Dekolonîzasyon ji bo perwerdeya aborîcînan pêwîst e

Dibistan berhemên sîstemên welatên rojava, awayê zanîn û organîzekirina zanînê ya welatên rojava ne û di derbarê riyên guherandina dibistanan de gelek xebat divê bên kirin. Raporta Komîsyona Heqîqet û Lihevhatinê ya Kanadayê carekê din nîşan da ku di perwerdeya gelên aborîcîn de kêmasî didomin. Hin aktîvîstên zimanê aborîcîn difikirin …

Bêtir »

Xweserî çareseriyeke unîversal e

  DIHA: Di van rojên dawî de li Tirkiye û Kurdistanê yek ji mijarên herî girîng ku li ser nîqaş tê meşandin xweserî û xwerêvebirin e. Li cîhanê hin welat xwedî pergaleke xweser in. Li cîhanê li çend welatan xweserî heye? Necat Ayaz:  Îro xweseri wekî parçeyeke demokratîk a dewletê …

Bêtir »

Inuvialuit dibe herêmeke xweser

      Gelê inuit ên li Erdên Bakurêrojavayê Kanadayê ji bo xweseriya xwe di prensîbê de bi hikumeta federal re li hev kirin. Dema peymana dawî bê îmzekirin wê di çarçoveya statuya herêmî de hikumet û parlamento bê damezrandin û hêzên di warê ziman, çand, tenduristî, edalet û berhevkirina …

Bêtir »