Arşîvên Tag: referandûm

Brîtanya referandûma Skotlandê red kir

Di Parlamentoya Brîtanyayê de dengdaneke li ser serxwebûna Skotlandê hat lidarxistin. Wekîlên parlamentoyê ji bo pêşniyazqanûna li ser erkên referandûmê  dengên xwe bi kar anîn. Di encama dengdanê de pêşniyazqanûna ji aliyê serokê Alba Partyê Neale Hanvey hat redkirin. Meseleya serxwebûnê di salên dawî de di navbera Brîtanya û Skotlandê …

Bêtir »

“An serxwebûnê îlan bikin an îstifa bikin”

Referandûma serxwebûnê ya Katalonyayê duh 6 sal li dûv xwe hişt. Seroka ANC’ê wiha bang li hukumeta Katalan kir: “An serxwebûna welêt rabigihînin an jî ji bo avakirina hukumeteke din îstifa bikin.” Di salvegera referandûmê de li paytext Barselonayê çalakiyên cihê hatin lidarxistin. Referandûma serxwebûnê ya Katalonyayê duh 6 sal …

Bêtir »

Aragones referandûmeke serxwebûnê pêşniyaz kir

Serokê Katalan bang li Pedro Sanchez kir, di dema hukumeta nû ya 2023-2027’an de mercên ji bo referandûma serxwebûna Katalonyayê zelal bike. Ev jî tê vê wateyê, Katalonya wê bikaribe heta 2027’an referandûmeke din a serxwebûnê li dar bixe. Îspanyaya nikare hukumeta xwe ava bike neçarê desteka siyasî ya Katalonyayê …

Bêtir »

Referandûma Kurdistanê û meseleya serxwebûnê

Referandûma Serxwebûna Kurdistanê ket 6. salvegera xwe. Digel propagandaya rêvebiriya Hewlerê dengdan bû sebeba encamên wekî karesatê. Hukumeta Kurd kontrola xwe ya li ser Kerkûkê û hin herêmên din winda kir. Referandûma Serxwebûna Kurdistanê ket 6. salvegera xwe. Dengdana li ser gelek nîqaş hatin kirin, di 25’ê Îlona 2017’an hat …

Bêtir »

Awustralya referandûma Aborîcînan li dar dixe

Awustralya ji bo berfirehkirina mafên Aborîcînan di 14’ê Cotmehê de referandum li dar dixe. Eger encama dengdanê erênî be wê Aborîcînên li vî welatî ji aliyê Destûra Bingehîn ve bên naskirin. Herwiha hukumet plan dike piştî referandûmê ji xweciyan komîteyek ava bike. Awustralya ji bo berfirehkirina mafên Aborîcînan di 14’ê …

Bêtir »

Katalan modela referandûma Quebecê nîqaş dikin

A.Rahman Çelîk Piştî şeş salan Katalonya dîsa dixwaze referandûmê pêk bîne. Hewldana hikûmeta Katalan a ji bo amadekirina çarçoveyeke hiqûqî ya referandûmê li Katalonyayê bû sebeba nîqaşan Carles Puigdemont hukumeta katalan bi desteka siyasî ya ji bo hukumeta Pedro Sanchez sûcdar kir Hikûmeta navendî da Îspanyayê ragihandin ew ê destûrê …

Bêtir »

Federalîzma Swîsreyê û demokrasiya dîrekt

Aliyekî Swîsreyê ya li cîhanê bale dikişîne,  cihêrengiya wê ya ziman û otonomiya kantonan e. Swîsre ji bo mafên her çar komên ziman û xweseriya dîrokî ya kantonan sîstema federal pejirandî ye. Swîsre welatekî biçûk ê Ewrûpayê ye ku bi sedan salan e di nava sîstema navneteweyî de bi sekna …

Bêtir »

Duma îlheqa herêmên Ûkraynayê qebûl kir

Peymanên ji bo beşdariya her çar herêmên Ûkraynayê bi tevahiya dengên endamên Dumayê hatin qebûlkirin. Li Parlemena Rûsya Dumayê ji bo peymanên beşdariyê yên di navbera Rûsya û çar herêmên li Ûkraynayê dengdanek hate lidarxistin. Pêşnûmayên qanûnê yên ji aliyê serokê Dûmayê Vyacheslav Volodin ve hatin pêşkêşkirin hatin qebûlkirin. Peymanên …

Bêtir »

Çar herêmên Ûkraynayê li benda îlheqa Rûsyayê ne

Referandûmên yekalî yên li rojhilat û başûrê Ûkraynayê  bi dawî bûn Di encama dengdana encama wê ji destpêkê ve diyar bû, 4 herêmên Ûkraynayê biryar dan tevlî Rûsyayê bibin Rûsya plana îlhaqkirina herêmên dagirkirî yên Ûkraynayê bi wekî ku amade kiribû dimeşîne. Moskow ji bo 4 herêmên li vî welatî …

Bêtir »

Rûsya erdên Ûkraynayê îlhaq dike

Rûsya li rojhilat û başûrê Ûkraynayê referandûmê li dar dixe Bi vê dengdanê armanc ev e Luhans, Donetsk û Kerson tevlî Rûsyayê bibe Cara pêşî di 2014’an de li Kirimê referandûm hatibû lidarxistin û bi dûv vû re herêm tevlî Rûsyayê bûbû Serfiraziyên Ûkraynayê yên li eniya Xarkovê polîtîkayên Rûsyayê …

Bêtir »

Şîlî destûra bingehîn a radîkal red kir

Gelê Şiliyê di referandûmê de destûra bingehîn a nû red kir Encamên referandûmê ji bo serokê Şiliyê Gabriel Boric bû derbeyeke siyasî Şili referandûmeke krîtîk li dûv xwe hişt. Di referandûmê de belgeya destûra bingehîn pêşkêşî civakê hate kirin. Di encama dengdanê de ji % 62’yê hilbijêran ji vê belgeya …

Bêtir »

Li Tûnisê hewldana ber bi rejîma takekesî ve

A.Rahman Çelîk Li Tûnisê referandûmeke ji bo destûreke bingehîn a nû tê lidarxistin Bi destûra nû erkên serokar pir zêde tê berfirehkirin û derî li rejîma takekesî tê vekirin Li Tûnisê, gel ji bo referandûma destûra bingehîn diçe ser sindoqan. Nêzîkî 10 milyon tûnisî di vê referandûmê de dengên xwe …

Bêtir »

Alsas li dûv nasnameya xwe ya herêmî ye

Yek ji sebeba herî mezin a vê daxwazê, li herêmê ligel Fransî axaftina zimanê Almanî ye. Di dîrokê de ev herêm di destên  Almanyayê  de mabû û lewma qismeke welatî hin jî bi zimanê Almanî diaxivin. Fransaya xwedî tradîsyona jakoben, ji sedsala 18’an û vir ve bi polîtîkayên xwe cihêrengiya …

Bêtir »

Xewna kanak a serxwebûnê pêk nehat

  Proseya dekolonîzasyona Kaledonyayê ku 30 sal berê destpêkiribû, her car rastî astengiyekê tê. Duh li giravê referandûmeke din a serxwebûnê hebû û gelek welatî hêviya xwe bi vê dengdanê ve girêdabûn. Lê beriya dengdan pêk were, Eniya Kanak û Sosyalîst a Rizgariya Neteweyî FLNKS’ê banga boykotê li alîgirên xwe …

Bêtir »

Kolonyalîzm bû sebeba redkirina serxwebûna Kaledonyaya Nû

Giraveke li Okyanûsa Pasîfîkê ku 170 sal in li benda serxwebûnê ye, bi referendûmekê xwest bigihîje armanca xwe..Lê mixabin mêtingeran nehiştin welatiyên giravê bigihîjin armanca xwe..Li Kaledonyaya Nû, alîgirên serxwebûnê careke din referandûma serxwebûnê de têk çûn û hêviya xwe ji careke din re hiştin.. Tevgera serxwebûnxwaz bi mehan berê …

Bêtir »

Kaledonyaya Nû ji bo serxwebûnê referandûm li dar dixe

Li Kaledonyaya Nû ku koloniyeke Fransayê ye pêvajoya referandûma serxwebûnê destpê kir. Rêvebiriya giravê lîsteyên hilbijêran amade kir û ew pêşkêşî welatiyan kirin. Di vê hilbijartinê de gelê Kanak ku xweciyên Kaledonyaya Nû ne û wê kesên ji 1994’an û vir ve li giravê dijîn, wê karibin dengên xwe bi …

Bêtir »

SNP li Îskoçyayê bû partiya yekemîn

Partiya îskoç a serxwebûnxwaz SNP (Partiya Neteweyî a  Îskoç) di hilbijartinên ji bo Parlamentoya Yekitiya Ewrûpayê û  lokal de serkeftinek bi dest xist. Partiyê li Îskoçyayê ji %38’ê dengan girt û bû partiya yekemîn. Serkeftina hilbijartinê SNP’ê carek din jî nîşan dide ku welatiyên Îskoçyayê bi giranî hem alîgirê serxwebûna …

Bêtir »

Referandûma serxwebûnê ya Bouganvilleê hat taloqkirin

Bouganville giraveke li rojhilatê Papûa Gîneya Nû’ye ku nifûsa wê qasî 250 hezarî ye. Şerê rizgariyê bi hevdîtinên 1997’an a bi hevkariya Zelandaya Nû hatin lidarxistin bi dawî bû. Herêma Xweser a Bouganvilleê di 2002’an de hat damezrandin. Girava Bouganvilleê ya li ser Papûa Gîneya Nû (PGN) di demên dawî …

Bêtir »

Bouganville di 2019’an de referandûma serxwebûnê li dar dixe

Roja referandûma serxwebûnê ya Bouganvilleê ya girêdayê Papûa Gîneya Nû (PGN) hat diyarkirin. Hikumeta xweser û hikumeta ya PGN’yê li hev kirin ku referandûm di 15’yê Hezîrana 2019’an de bê lidarxistin. Lidarxistina referandûmeke li herêmê di peymana 2001’an de ya di navbera Bouganvilleê û PGN’yê de hatibû qebûlkirin. Di dawiya …

Bêtir »

Kurdistanê ji bo serxwebûnê roja referandumê eşkere kir

  Hêmin Hewramî duh (19.01.2016) beşdarî semînereke li Zanîngeha Amerîkî ya Kurdistanê [American University Kurdistan (AUK)] bû û derbarê jeopolîtîka Kurdistanê de axivî. Berpirsê Pêwendiyên Derve yên Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) Hêmin Hewramî di axaftina xwe ya li Zanîngeha Amerîkî de bal kişande ser berdewamiya xetereyên li dijî Kurdistanê …

Bêtir »

Yewnanîstan ji YE û IMF’yê got “Oxi”*

    Hilbijêrên yewnan girtina tedbîrên aboriyê yên ku ji aliyê Yekitiya Ewropayê û Fona Pereyan a Navneteweyî dihatin pêşniyazkirin red kir. Di referandûma 5’ê Tîrmehê de ji welatiyan hatibû xwestin ku ew peymana ji aliyê YE, Bankeya Navendî ya Ewropî û Fona Pereyan a Navneteweyî (IMF) ve hatibû pêşniyazkirin …

Bêtir »