Arşîvên Tag: parastina ziman

Di vê dema ku modela netew-dewleta navendîparêz di nava krîzên aborî û çandî de ye tecrûbeyên ji kantonan a Swîsreyê û welatên xweser ên wekî Katalonyayê nîşan didin ku siberoja bihevrejîyana neteweyan encax dikare bi paradîgmayeke nû bi rengekî aram pêk were Di destpêka sedsala 21ê de, cîhan rûbirûyî paradoksekê ye ku felsefeya …

Wezareta Perwerdehîyê ya Fransayê ragihand ku ew ê ji bo “zimanên herêmî” statuyeke taybet pêşkêş bike. Daxuyanî ji alîyê parlamenterên ji bo parastina ziman xebatên dikin bi kêfxweşî hat pêşwazîkirin. Fransa xwe amade dike ji bo zimanên hatine marjînalkirin statuyeke taybet pêşkêş bike. Daxuyanîya derbarê mijarê de ji alîyê Wezareta …

Tiştê ku min fêm kiriye tevgera siyasî dev ji daxwaza statûyê, bi taybetî jî statûya ji bo zimanê kurdî bernedaye. Bi tenê vê mijarê wekî merceke çekdanînê danayne ber rayedarên dewletê. Îro hemû derdorên siyasî û civakî gihaştinê wê bawerîyê ku êdî têkoşîna gelê kurd divê ne bi çekan, bi …

Marok di 2011an de zimanê amazîxî bi fermî nas kir û wê kir nava mifredata perwerdeyê. Tevî van gavên giring jî bikaranîna rojane ya ziman roj bi roj kêm dibe û ev jî wekî xetereyeke li hember siberoja ziman tê dîtin. Astengîyên li hemberê zimanê amazîxê tevî ku venasîna wê …

Lîderên sîyasî, sazî û aktîvîstên ziman bi daxwaza parastina zimanê galîsî li Galîsyayê di meşeke girseyî de hatin cem hev. Meş bi boneya Roja Edebîyata Galîsî de pêk hat û ji alîyê Queremos Gallego ve hat lidarxistin. Bi hezaran welatîyên Galîsyayê ji bo parastina zimanê galîsî li bajarê Santiago de …

Beza ji bo ziman çalakîya herî balkêş e ku di salên dawî de li li Ewrûpayê belav dibe. Vê çalakîya ku cara ewil li Welatê Baskê hat lidarxistin, niha li Katalonya û Bretonyayê jî tê lidarxistin. Parastin û pêşketina zimanên hatine marjînalkirin karekî bingehîn ên aktîvîzma ziman e. Aktîvîstên ziman …

Nuqteyên giring:  Brîtanya zimanê kernewek xist bin statûya Beşa III a Peymana Ewrûpî ya Zimanên Herêmî û Kêmaran. Brîtanya bi vê biryarê bi fermî kernewek nas dike û wê wekî parçeyekî nasnameya çandî ya herêma Cornwallê qebûl dike. Zimanê kernewek di lîsteya “zimanê di bin xetereya dijwar de” ya UNESCOyê …

Yekitîya Zimanê Îrlandî ku yekemîn tevgera ziman bû, di 1893an de hat damezrandin. Tevgera ku bi dehan salan ji bo parastina îrlandî xebatê dike, niha li tevahîya Îrlandayê xwedî 200 şaxan e. Tevî ku tevgerê nikarîbû îrlandî bike zimanê civakê, bi saya têkoşîna wê  zimanê îrlandî îro neketîye nava zimanên …

Alîgirên serwerî û parastina ziman biryara Zanîngeha Strasbourgê ya derbarê alsasî de protesto kirin. Rektorîya zanîngehê di biryara xwe de diyar kiribû, wê ji meha îlonê û şûn ve ziman û çanda herêmî ji mifredatê derxin. Alsasî helwesta li hemberê zimanê xwe bi çalakîyekê protesto kirin. Çalakîya ku ji pêşengîya …

Aktîvîstên ziman dixwazin bikaranîna civakî ya oksîtanî li Newala Aranê pêş bikeve. Bi vê armancê, her sal di dawîya tîrmenê de Corsa Aran per sa Lengua tê lidarxistin. Newala Aranê îsal ji bernameya 31. a Corsa Aran per sa Lengua re kir. Bername her sal di yekşema dawî ya tîrmehê …

Dadgeha Bilind a Îspanyayê bi biryarekê çend xalên Qanûna 2019an a ji bo parastina zimanê baskî betal kir. Tevgera zimanê baskî li defa hawarê dixe û banga ji bo protestoyan dike. Tevgera ziman li Welatê Baskê careke din di nava alarmê de ye. Zimanê baskî vê carê rastî êrişa hiqûqî …

Parlamentoya Skotlandê bi qanûneke dîrokî zimanên galîkî û skotî bi fermî nas kir. Bi vê qanûnê malbat dikarin daxwaza avakirina dibistanên galîkî yên li wargehên xwe bikin, dîplomayeke fermî ya ji bo zanîna ziman dikare bê dayîn û fonên destekê yên ji bo herêmên zimanên di xetereyê de ye tên …

Radyoya ICI Breizh Izel dixwaze bultenên nûçeyan ên bi bretonî kêm bike. Weşanaji alîyê welatîyên li rojavayê Bretonyayê tê guhdarîkirin. Rojnamevan li hemberê vê planê nameyekê nivîsandin û kampanyaya îmzeyê dan destpêkirin. Daxwazname heta niha ji alîyê zêdetirî 5,000 kesan ve hat îmzekirin. Rojnamevan li Fransayê ji bo weşana bi …

Konseya Dewletê ragihand, divê wekîlên Parlamentoya Korsîkayê bi zimanê fransî biaxivin. Serokê Korsîkayê Gilles Simeoni û seroka Parlamentoya Korsîkayê Marie-Antoinette Maupertuis li ser mijarê daxuyanîyeke hevpar weşandin. Fransa polîtîkaya xwe ya jakoben a li hemberê zimanên li welêt didomîne. Parîs nahêle zimanê korsîkî di Parlamentoya Korsîkayê de bê bikaranîn. Cara dawî Konseya …

E-kovara Ziman di roja Cejna Zimanê Kurdî de dest bi weşanê kir. Asîmîlasyon, polîtîkaya ziman, aktîvîzma ziman û perwerde mijarên e-kovarê ne. E-kovara Ziman di roja Cejna Zimanê Kurdî de dest bi weşanê kir. Salvegera Manîsfestoya Gîronayê ya Mafên Ziman rasthatineke din bû, ji bo weşandina e-kovarê. Loma jî wergera …

Aktîvîstên ziman roja zimanê katalanî li Mallorcayê pîroz kirin. Di çalakîyê de polîtîkaya ziman a hikumeta Giravên Balearê hat protestokirin. Roja zimanê katalanî ku wekî La Diada de la Llengua tê pênasekirin, her sal li Giravên Balearê tê pîrozkirin. Aktîvîstên ziman îsal jî roja katalanî di 10ê gulanê de li …

PENa Kurd dê bi serenavê “Ji bo bicîkirina bendên manîfestoya Gîronayê” li Amedê konferanseke du rojan li dar xist. Konferansa di navbera 10-11ê gulanê de hat lidarxistin, piştevanîyê ki PENa Navneteweyî û Şaredariya Bajarê Mezin a Amedê girt. PENa Kurd dê bi serenavê “Ji bo bicîkirina bendên manîfestoya Gîronayê” li …

Komxebata bi sernavê “Di perwerdehiya bi zimanê zikmakî de ber bi çareseriyê ve: Derfetên Heyî, Astengî, Pêşniyazî” ji alîyê şaxa Egîtîm-Senê ya Amedê ve hat lidarxistin. Zimanzan, akademisyen, rewşenbîr û gelek nûnerên saziyên sivîl û partiyên siyasî tevlî komxebatê bûn Îsal Amed ji komxebateke din a li ser ziman re …

Hogir Berbir Rapirsîyeke dawî nîşan dide, berfireh a ku ji aliye Navenda Lêkolînên Qada Civakî-Siyasî ve hat kirin nîşan dide, li Tirkiyeyê bikaranîna kurdî gelekî kêm bûye. Ji çar 4 zarokan 3 zarok zimanê dayîkê bi kar naynin û di nava malbatê de tercîha ziman ber bi tirkî ve diçe. …

Bi hezaran kes li paytext Santiago de Compostelayê ji bo parastina zimanê galîsî meşekê li dar xistin. Daxwaza sereke ya vê çalakîyê pêdivîya guherîna polîtîkaya ziman a hikumeta herêmî bû. Ji hikumetê tê daxwaz kirin, Qanûna Pirzimanîyê betal bike û di dewsa wê de polîtîkayeke serdestkirina galîsî amade bike. Parastina …

Platforma Ked û Demokrasiyê ya Mêrdînê ji bo 21ê sibatê Roja Zimanê Dayikê ya panelekê li dar xist. Nivîskar Hogir Berbir got,  di têkoşîna azadiyê de têkoşîna ziman heye, lê mixabin têkoşîna ziman di salên dawî de kêm bûye û bandorê  li xebatên ziman nake. Mamosteya ziman Dîlan Şeveşoglû  da …