1ê tîrmehê salvegera herî krîtîk a dîroka nûjen a Hong Kongê ye. Di 1ê tîrmeha 1997’an de, li gorî peymana navbera London û Pekînê, serweriya Hong Kongê piştî 156 salên desthilatdarîya Brîtanyayê derbasî Komara Gel a Çînê bû. Ev rûdan ku wekî dawîya teqez a Împaratorîya Brîtanî ya li herêma …
Bêtir »Konfederasyona Kanadayê di 1867an de hat damezrandin
Prosesa ku di 1ê tîrmeha 1867an de bi yekbûna çar parêzgehan û avabûna Konfederasyona Kanadayê dest pê kir, piştî sedsal şûn de bi dawî bû. Bi Qanûna Destûra Bingehîn a sala 1982an Kanada bû xwedî serweriyeke tam. Ev dîroka ku ji Konferansên Quebec û Londonê heta Statûya Westminsterê ya 1931an dirêj …
Bêtir »Zimanê di bin axê de mabû niha zindî dibe
Li herêma Cornwall (Kernow) a Îngilistanê, zimanê herêmî yê bi navê kernewek di proseseke vejînê re derbas dibe. Zarokên dibistanên seretayî bi rêya bernameyên wekî Go Cornish hînî vî zimanî dibin û nêzîkî nasnameya xwe ya çandî dibin. Li aliyê din, Konseya Cornwallê plansaziyeke 10 salî amade dike da ku vî …
Bêtir »Davyth Hicks: “Yekîtiya Ewrûpayê divê katalanî venase”
Davyth Hicksê ku sekreterê giştî yê Tora Ewrûpî ya Wekhevîya Zimanan (ELEN) e, dibêje ku YE ji aliyê qanûnî û siyasî ve berpirsiyar e ku katalanî biparêze. Li gorî wî, dayîna statûya zimanê fermî ya Yekîtiya Ewrûpayê ji bo katalanî mafên milyonan kesan xurt dike, girîngiya pirzimanî û cihêrengiya çandî …
Bêtir »Li diyasporayê mertalê li dijî asîmîlasyonê: Hîndekarîya kurdî li Swîsreyê
Hesen Huseyîn Deniz Li bajarê Zurichê yê Swîsreyê, sala hîndekariya kurdî ya 2025-2026an bi şahiyekê bi dawî bû. Komeleya Hîndekariya Kurdî ku ji sala 2008an ve bi dildarî xebatên xwe dimeşîne, îro li kantonên mîna Bern, Baselland, Baselstadt, Luzern û Zurichê dersên kurdî dide zarokan. Bi saya hevkariya Wezareta Çandê …
Bêtir »Konfederasyona Swîsreyê: Kantona Nidwaldenê
Nidwalden wekî sê cîranên xwe (Obwalden, Uri, Schwyz) kantoneke biçûk a almanîaxêf e û li navenda Swîsreyê ye. Piranîya erdên Nidwaldenê ji beşeke Çîyayên Alpan (Unterwaldner Voralpen) pêk tê. Lêbelê çiyayê herî bilind a li Nidwaldenê Rotstöckli (2901 mêtro) ye ku beşeke Alpên Uriyeyê ye. Gelî û çîyayên vê kantonê …
Bêtir »Danasîna Kovara Bajar li Amedê hat kirin
Şaredariya Bajarê Mezin a Amedê, danasîna kovareke xêz û mîzahê ya bi navê ‘Bajar’ kir. Ev kovar di weşangeriya kurdî ya îro de xwedî cihekî taybet e, ji ber ku niha di qada mîzah û qerfê de hemtayeke wê ya din tune ye. Kovar ku bi kurmancî dest pê kir, …
Bêtir »Korsîka nêzîkî otonomîyê ye: Gava yekem hat avêtin
Parlamentoya Fransayê biryareke krîtîk ku prosesa otonomiyê dide girava Korsîkayê qebûl kir. Di dengdanê de 271 parlamenteran dengê “erê” û 202 parlamenteran jî dengê “na” bi kar anîn. Ev biryar ji bo statûya giravê wekî serkeftineke dîrokî tê dîtin. Tevî vê jî rêya ji bo otonomîyê hîn dirêj e û …
Bêtir »Soweto: Dema ku ziman bû sebeba serhildanê
Di 16ê hezîrana 1976an de, bi hezaran xwendekarên reş li bajaroka Sowetoyê ya Afrîkaya Başûr li dijî siyaseta perwerdehiyê protestoyekê li dar xistin. Serhildan, piştî biryara hikûmetê dest pê kir ku zimanê afrîkanî (afrikaans) li dibistanên reşan kir zimanê perwerdeyê. Bersiva tund a polîsan bû sebema ku gelek xwendekar werin …
Bêtir »Konfederasyona Swîsreyê: Kantona Obwaldenê
Dîroka Obwaldenê ya wekî erdeke xwedî nasnameya xweser di sedsala 14. de dest pê dike. Herêm berîya vê demê parçeyeke Mîrektîya Burgûndîyayê bûye û paşê ketîye bin kontrola Împaratorîya Roma-Cermen. Serdestên Habsbûrgan di sala 1291an de hin malmezinên li herêmê bi rengekî hiqûkî nas kirine û ev jî bûye bingeha …
Bêtir »Navarra sînorên li pêşîya zimanê baskî radike
Seroka Navarrayê Maria Chivite ji bo naskirina zimanê baskî wekî zimanê xwemalî li seranserê herêmê, pêşnîyaza guherîna statuya xweserîyê kir. Armanca vê reformê rakirina sînorên ji bo zimanê baskî ne. Ev pêngav ji aliyê partiyên netewperest ên Welatê Baskê ve wekî xaleke dîrokî hat nirxandin. Seroka Hikûmeta Herêma Navarrayê, Maria …
Bêtir »Lîderên G7 li ber Gola Cenevê civîyan
Civîna 52. a G7ê li bajarê Evian-les-Bains ya li Fransayê hat lidarxistin. Di bin serokatîya dorveger a Fransayê de, lîderên aborîyên herî pêşketî yên cîhanê krîzên jeopolîtîk û aborîya cîhanê gotûbêj kirin. Di civînê de biryarên giring li ser şerê Ukraynayê, alozîya li Rojhilata Navîn, ewlehîya sîber, meseleya koçberîyê û …
Bêtir »Referandûma Swîsreyê: Bajar û Romandî însîyatîfa rastgir red kirin
Di referandûma 14ê hezîrana 2026an de, gelê Swîsreyê bi rêjeya %54,8 pêşniyaza Partiya Gel a Swîsreyê (SVP) ya ji bo “bisînorkirina nifûsê di 10 milyonî de” red kir. Nexşeya dengdanê nîşan dide ku herêmên gundewar ên almanîaxêv piştgirî dane vê însîyatîfê, lêbelê bajarên mezin û kantonên fransîaxêv bi piraniyeke mezin …
Bêtir »Ji bo zimanê baskî piştgiriya civakî mezin dibe
Bi hezaran kes îro tevlî meşa ku ji aliyê Kontseilua ve li Pamplonayê (Iruñea) hat organîzekirin bûn. Çalakgeran di meşê de daxwaza piştgiriyeke xurtir ji bo zimanê baskî kirin. Beşdaran banga pêşxistina maf û polîtîkayê zimanî kirin da ku bikaranîna baskî di jiyana rojane de hêsantir bibe. Di çalakiyê de …
Bêtir »Fîlîpînan roja serxwebûnê pîroz dike
12ê Hezîranê li Fîlîpînan wek Roja Serxwebûnê tê pîrozkirin. Gelê Fîlîpînan piştî şoreşek li dijî desthilatdariya Îspanyayê di 1898an de serxwebûna xwe ragihand. Lê piştî vê yekê welat ket bin kontrola Amerîkayê û têkoşîna ji bo azadiyê dewam kir. Roja Serxwebûnê îro wek sembola berxwedan û têkoşîna gelê Fîlîpînan li …
Bêtir »Nivîskarê kurd Burhan Sonmez Xelata Hemingway wergirt
Nivîskarê kurd Burhan Sonmez di kategorîya “Şahidiya Serdema Me” de Xelata Hemingway a 2026an wergirt. Xelat xebatên wî yên edebî yên li ser hiş, nasname û azadîyê kûr dibe, nas kir. Sonmezê ku di qada navneteweyî de bi romanên we û parazvanîya azadîya îfadeyê tê naskirin, wê di merasîma li …
Bêtir »Konfederasyona Swîsreyê: Kantona Luzernê
Kantona Luzernê wekî bajar-dewleta li ser bingeha bajarê Luzernê hatîye damezrandin. Herçî bajarê Luzernê ye, li dora Dêra Luceriayê ku di sala 750î de hatîye avakirin, mezin bûye. Nasnameya bajar gav bi gav ber bi dawîya sedsala 12an derketîye holê û sed sal piştî vê, Habsbûrgan Awusturyayê Luzernê xistine bin …
Bêtir »Xavier Antich: Katalanî stûneke nasnameya neteweyî ye
Serokê Omnium Culturalê Xavier Antich di hevpeyvîna xwe ya di El Nacionalê de hat weşandin got, parastina katalanî ji bo parastina nasnameya neteweyî ya katalanî pêdivîyeke nebe nabe ye. Zimanê katalanî stûneke bingehîn a nasnameya neteweyî ya katalan e û divê ji alîyê pergala dewletê ve zêdetir bê naskirin. Ev …
Bêtir »YE ji bo endamtîya Rojavayê Balkanan soz da
Lîderên YEyê li civîna li Montenegroyê de soza ji bo berfirehkirina Yekitîya Ewrûpayê dûbare kirin. Naveroka civînê dilê welatên li Rojavaya Balkanan xweş kir ku hemû jî dixwazin bibin endamên Yekitîya Ewrûpayê. Yekitîya Ewrûpayê ji bo Rojavayê Balkanan li Montenegroyê civînekê li dar xist. Lîderên yekitîyê û welatên li vê …
Bêtir »Konfederasyona Swîsreyê: Kantona Basel-Landschaftê
Piştî veqetîna Basel-Landschaftê û Baselê ji hev, Basel-Landschaftê bû bû nîv-kanton. Nîv-kantona din jî Basel e û her du tevlî hev wekî kantonekê tê pênasekirin. Alozîyên civakî, aborî û siyasî ya di navbera bajar û herêmên gundewar de sebeba vê parçebûnê bû. Parçebûna kantonan a di navbera du alîyan de …
Bêtir »Frederiksen cara sêyemîn dibe serokwezîra Denmarkê
Serokwezîra Denmarkê Mette Frederiksen ji bo avakirina hikumeteke koalîsyonê bi sê partîyên di parlamentoyê de li hev kir. Bi vê encamê, lîdera denmarkî wê ji bo cara sêyemîn erka xwe bidomîne. Frederiksen ji sala 2019an û vir ve serokwezîra Denmarkê ye. Serokwezîra Denmarkê Mette Frederiksen ji bo damezrandina hikumetê bi …
Bêtir »
Infowelat Enformasyon Ji Bo Welat