Kantona Luzernê wekî bajar-dewleta li ser bingeha bajarê Luzernê hatîye damezrandin. Herçî bajarê Luzernê ye, li dora Dêra Luceriayê ku di sala 750î de hatîye avakirin, mezin bûye. Nasnameya bajar gav bi gav ber bi dawîya sedsala 12an derketîye holê û sed sal piştî vê, Habsbûrgan Awusturyayê Luzernê xistine bin …
Bêtir »Xavier Antich: Katalanî stûneke nasnameya neteweyî ye
Serokê Omnium Culturalê Xavier Antich di hevpeyvîna xwe ya di El Nacionalê de hat weşandin got, parastina katalanî ji bo parastina nasnameya neteweyî ya katalanî pêdivîyeke nebe nabe ye. Zimanê katalanî stûneke bingehîn a nasnameya neteweyî ya katalan e û divê ji alîyê pergala dewletê ve zêdetir bê naskirin. Ev …
Bêtir »YE ji bo endamtîya Rojavayê Balkanan soz da
Lîderên YEyê li civîna li Montenegroyê de soza ji bo berfirehkirina Yekitîya Ewrûpayê dûbare kirin. Naveroka civînê dilê welatên li Rojavaya Balkanan xweş kir ku hemû jî dixwazin bibin endamên Yekitîya Ewrûpayê. Yekitîya Ewrûpayê ji bo Rojavayê Balkanan li Montenegroyê civînekê li dar xist. Lîderên yekitîyê û welatên li vê …
Bêtir »Konfederasyona Swîsreyê: Kantona Basel-Landschaftê
Piştî veqetîna Basel-Landschaftê û Baselê ji hev, Basel-Landschaftê bû bû nîv-kanton. Nîv-kantona din jî Basel e û her du tevlî hev wekî kantonekê tê pênasekirin. Alozîyên civakî, aborî û siyasî ya di navbera bajar û herêmên gundewar de sebeba vê parçebûnê bû. Parçebûna kantonan a di navbera du alîyan de …
Bêtir »Frederiksen cara sêyemîn dibe serokwezîra Denmarkê
Serokwezîra Denmarkê Mette Frederiksen ji bo avakirina hikumeteke koalîsyonê bi sê partîyên di parlamentoyê de li hev kir. Bi vê encamê, lîdera denmarkî wê ji bo cara sêyemîn erka xwe bidomîne. Frederiksen ji sala 2019an û vir ve serokwezîra Denmarkê ye. Serokwezîra Denmarkê Mette Frederiksen ji bo damezrandina hikumetê bi …
Bêtir »Belfast Polîtîkaya Zimanê Îrlandî erê kir
Meclîsa Beledîyeya Bajarê Belfastê, piştî heşt mehên alozîya li ser mijarê Polîtîkaya Ziman a Îrlandî erê kir. Ji niha û pê ve îrlandî ligel îngilîzî dibe zimanê fermî yê beledîyeyê û ji bo avahîyên xizmetê yên beledîyeyê tabelayên duzimanî tên amadekirin. Herwiha, Beledîyeya Belfastê wê ji bo polîtîkaya nû 1.9 …
Bêtir »Reforma Fransayê derî li nîqaşa dekolonîkirinê vekir
Reformeke ji alîyê Parlamentoya Fransayê ve hat qebûlkirin, di nava alîgirên self-determînasyonê de rastî reaksîyonan hat. Rêxistina gelê kanak FLNKS û nûnerê tevgera herêmparêz a Régions et Peuples Solidaires reformê protesto kirin. Welatîyên Kaledonyaya Nû ku giraveke di bin kontrola Fransayê de ye wê di 28ê hezîranê de biçin ser …
Bêtir »Pîrozbahîya mezin a ji bo çand û zimanê Mallorcayê
Di roja sirûda Mallorcayê de li giravê çalakîyên girseyî hatin lidarxistin. Di bernameyan de nasnameya kolektîf a Mallorcayê û bi awayekî giştî jî ya Giravên Balearê ku dîrok û zimanê katalanî du stûnên wê yên sereke ne, derketin pêş. Girava Mallorcayê 100 salîya sirûda xwe ya neteweyî La Banguerayê pîroz …
Bêtir »Tevgera zimanê baskî stratejîya nû eşkere kir
Tevgera ziman ji bo parastina baskî planeke nû ya berfireh ragihand. Bi vê planê armanc ev e, hejmara kesên bi baskî diaxivin di nava deh salan de 300,000 zêde bibe. Tevgera baskî Euskalgintzaren Kontseilua stratejîyeke nû ya bi navê “Têkoşîna Vejînê ya 2036an” eşkere kir. Tevgerê di daxuyanîya xwe ya …
Bêtir »Guardiola piştevanîya serxwebûna Katalonyayê dike
Guardiola vê havînê dawî li karîyera xwe ya li Manchester Cityê tîne. Guardiloayê li tevahîya cîhanê wekî menajerekî serfiraz tê naskirin, destekê dide doza serxwebûna Katalonyayê. Pep Guardiola vê havînê dawî li karîyera xwe ya serfiraz a li Manchester Cityê tîne. Guardiloayê li tevahîya cîhanê wekî menajerekî serfiraz tê naskirin, …
Bêtir »The Federalist Papers bingeha federalîya Amerîkayê ava kir
The Federalist Papers çend gotarên xurt in ku tê de Destûra Bingehîn a Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê tê parastin. Ev gotar ku tê de hikumeteke federal a bi hêz tê pêşnîyazkirin, bandorê li federalbûna Amerîkayê kirin. The Federalist Papers ku ji 77 gotaran pêk dihat, di 28ê gulana 1788an de …
Bêtir »Konfederasyona Swîsreyê: Kantona Bernê
Kantona Bernê di sedsala 14an de bû bajar-dewleta herî bi hêz a li bakurê Çiyayên Alpan. Bern di sedsala 15an de Aargauyê dagir kir û di sedsala 16an de jî Vaudê (Pays de Vaud) tevlî erdên xwe kirin. Di dema Reformasyona dînî de Bern Protestantîyê qebûl kir (1528) û bi …
Bêtir »Fransa pêşîya perwerdehîya “zimanên herêmî” vedike
Wezareta Perwerdehîyê ya Fransayê ragihand ku ew ê ji bo “zimanên herêmî” statuyeke taybet pêşkêş bike. Daxuyanî ji alîyê parlamenterên ji bo parastina ziman xebatên dikin bi kêfxweşî hat pêşwazîkirin. Fransa xwe amade dike ji bo zimanên hatine marjînalkirin statuyeke taybet pêşkêş bike. Daxuyanîya derbarê mijarê de ji alîyê Wezareta …
Bêtir »Bikaranîna rojane ya amazîxî li Marokê kêm dibe
Marok di 2011an de zimanê amazîxî bi fermî nas kir û wê kir nava mifredata perwerdeyê. Tevî van gavên giring jî bikaranîna rojane ya ziman roj bi roj kêm dibe û ev jî wekî xetereyeke li hember siberoja ziman tê dîtin. Astengîyên li hemberê zimanê amazîxê tevî ku venasîna wê …
Bêtir »Konfederasyona Swîsreyê: Kantona Solothurnê
Dîroka Solothurnê ya Serdema Navîn li ser xeta zimanî ya gallo-romanî (fransîya kevin) û alemanî dest pê dike. Pişt re, almanîya bilind a kevn li erdên herêmê serdest dibe û dibe bingeha nasnameya îro ya kantonê. Di vê serdemê de piranîya dîroka herêmê bi pêşbazîya sîyasî-leşkerî ya Bern û Baselê …
Bêtir »Ji sempozyûma Wanê banga ji bo kurdî: “Welatparêzî bi zimanê bîyanî nayê kirin”
Qahir Bateyî: “Ji bo parastina zimanê kurdî divê kurd xwedî stratejiyeke radîkal bin. Heke partî, serok û siyasetmedarên kurdan vê yekê nekin, wê zimanê me bihele û biçe. Welatparêzî bi zimanê biyanî nayê kirin.” Egîtîm-Sena Wanê îsal jî di Roja Zimanê Kurdî de “Sempozyûma Zimanê Kurdî” li dar xist. Sempozyûma bi navê …
Bêtir »Meşa mezin a ji bo zimanê galîsî
Lîderên sîyasî, sazî û aktîvîstên ziman bi daxwaza parastina zimanê galîsî li Galîsyayê di meşeke girseyî de hatin cem hev. Meş bi boneya Roja Edebîyata Galîsî de pêk hat û ji alîyê Queremos Gallego ve hat lidarxistin. Bi hezaran welatîyên Galîsyayê ji bo parastina zimanê galîsî li bajarê Santiago de …
Bêtir »Roja Zimanê Kurdî tê pîrozkirin
Tevî ku îro Cejna Zimanê Kurdî ye jî, rewşa kurdî ya niha destûrê nade mirov ji siberoja ziman piştrast be. Li gorî UNESCOyê zazakî ku ji alîyê piranîya kesan wekî zaravayele kurdî tê qebûlkirin, di xetereyê de ye. Li aliyekî din, lêkolînên li qadê jî nîşan didin ku kurmancî li …
Bêtir »Nûçe TV dest bi weşanê kir
Nûçe TVya ku navenda wê li Rojavayê Kurdistanê ye îro dest bi weşanê kir. Kanal wê bernameyên xwe bi kurmancî û soranî biweşîne û bi kalîteya HD li ser peykên Hotbird û Nilesatê wê weşanê bike. Medyaya bi kurdî bi kanaleke din a televîzyonê xurt dibe. Kanala kurdî Nûçe TV …
Bêtir »Aktîvîstên baskî daxwaza wekhevîya ziman kirin
Bi hezaran kes bi armanca parastina zimanê baskî li bajarê Bilbaoyê kom bûn. Di çalakîyê de daxwaza rêzgirtina wekhevîya ziman a di sazîyên fermî de hat kirin. Çalakî ji alîyê sendîkayên Welatê Baskê hat lidarxistin. Xwepêşandaneke mezin a ji bo parastin û normalkirina bikaranîna baskî di 9ê gulanê de …
Bêtir »Aktîvîstên ziman ji bo fermîbûna astûrî meşîyan
Aktîvîstên zimanê astûrî ji bo statuya ziman li bajarê Oviedoyê ya li Herêma Otonom a Astûrîyasê meş û mîtîngeke girseyî li dar xistin. Di çalakîyê daxwaza fermîbûna astûrî hat kirin û partîya îspanyolîst PP ji ber helwesta wê ya li hember astûrî hat şermezarkirin. Li herêma Astûrîyas a li bakurê …
Bêtir »
Infowelat Enformasyon Ji Bo Welat