Arşîvên Tag: fransa

Parlamentoya Korsîkayê statuya otonomîyê qebûl kir

Parlamentoya Korsîkayê di rûniştina xwe ya duh de reforma otonomîyê qebûl kir. Bi vê pêşnûmeyê, “statuya otonomiyê“ ya Korsîkayê di destûra bingehîn de tê bicîkirin. Di pêşnûmeyê de sebeba “naskirina statuya otonomîyê ya Korsîkayê ya di nava komarê de” bi pozîsyona cografî ya herêmê (girav) û taybetîyên “dîrokî, zimanî û …

Bêtir »

Korsîka dibe giraveke otonom

Korsîka ji bo otonomiyê bi hukumeta Fransayê re li hev kir. Otonomiya girava li Derya Spî wê di Destûra Bingehîn a Fransayê de bê nivîsandin. Serokê Korsîkayê Gilles Simeoni diyar kir, Parlamentoya Korsîkayê wê bibe xwedî mafê qanûnçêkirinê. Korsîka ji bo otonomiyê bi hukumeta Fransayê re li hev kir. Otonomiya …

Bêtir »

Li Fransayê daxwaza wekheviya zimanan

Dewleta fransî ji ber helwesta wê ya li hember zimanên “herêmî” hat protestokirin. Bi dehan xwendekarên lîseyê yên ji Bretonya, Korsîka, Alsas, Moselle, Oksîtanya û bakurê Baskê tevlî çalakiyê bûn. Ji Fransayê hat daxwaz kirin, xala 2. a destûra bingehîn biguherîne û têra xwe fon ji bo perwerdeya zimanan terxan …

Bêtir »

Aktîvîstên ziman ji bo bretonî meşiyan

Li Bretonyayê meşeke ji bo parastina zimanê dayikê hat lidarxistin. Pêşengiya çalakiyê ji aliyê tora zimanên dibistanên bretonî Diwan û çend rêxistinên din hat kirin. Ji ber sekna wê ya meseleya polîtîkaya ziman de rêvebiriya parêzgeha Côtes-d’Armorê hat protestokirin. Li Bretonyayê di 3ê sibatê de meşeke ji bo parastina zimanê …

Bêtir »

Cotkarên fransî Parîsê dorpêç dikin

Endamên Federasyona Sendîkayên Cotkaran a Neteweyî (FNSEA) û Cotkarên Ciwan (JA) ên Parîsê dorpêç dikin. Hejmarake zêde cotkar ji bo vê pêk bînin tevlî traktoran li ser riyên diçin Parîsê kom dibin. Çalakiyên Federasyona Sendîkayên Cotkaran a Neteweyî (FNSEA) û Cotkarên Ciwan (JA) mora xwe li rojeva Fransayê dixe. Endamên …

Bêtir »

Sîstema fransî pêşî li pêşniyazqanûna Macron girt

Konseya Destûra Bingehîn a Fransayê ji yekan sêyê vê belgeyê ango ji 35 xalên ji 86 xalan red kirin. Xalên ku herî zêde endamên konseyê helwest nîşan dan, yên derbarê kêmkirina alîkariyên civakî û pêkvejiyana malbatan de bû. Konseya Destûra Bingehîn a Fransayê ji bo pêşniyazqanûna nîqaşbar a hukumeta Macron …

Bêtir »

Li bakurê Katalonyayê gotûbêja ji bo navê esil

Bakurê Katalonyayê ji bo guherandina navê xwe yê heyî proseyekê dide destpêkirin. Navê bakurê Katalonyayê bi fermî Pyrénées-Orientales e ku tê wateya rojhilatê Çiyayên Pîrene. Ev nav bi tenê coxrafyaya derdixe pêş û rastiya dîrokî û çandî ya herêmê temsîl nake. Bakurê Katalonyayê ji bo guherandina navê xwe yê heyî …

Bêtir »

Rewşenbîrên Fransî: Em bibin dengê aştiyê yê Kurdistanê

Li Fransayê zêdeyî 120 rewşenbîr, nivîskar, hiqûqnas, sporvan, hunermend û hilbijartî, ji bo bibin dengê aştiyê ji Kurdistanê re banga tevlîbûna li konferansa 13ê kanûna paşîn a Marsîlyayê kirin. Li Fransayê zêdeyî 120 rewşenbîr, nivîskar, hiqûqnas, sporvan, hunermend û hilbijartî, ji bo bibin dengê aştiyê ji Kurdistanê re banga tevlîbûna …

Bêtir »

Li Fransayê nasnameya herêmî xurt dibe

Piraniya civaka li herêmên Fransayê daxwaza desentralîzasyon û perwerdeya zimanê kêmar dikin. % 62 yê nifûsê dixwaze perwerdeya katalanî, baskî, oksîtanî û bretonî bê kirin. Tevî modela jakoben a Fransayê, li vî welatî nasnameya herêmî her ku diçe xurt dibe. Piraniya civaka li herêmên Fransayê daxwaza desentralîzasyon û perwerdeya zimanê …

Bêtir »

Peymana Belediyeyên Katalan ên Bê Sînor

66 belediyeyên katalan ên ji herdu parçeyên Katalonyayê civînekê li dar xistin. Nûnerên katalan di civînê de Peymana Belediyeyên Katalan a Bê Sînor” îmze kirin. Başûr û Bakurê Katalonyayê têkiliyên xwe yên çandî û zimanî xurtir dikin. 66 belediyeyên katalan ên ji herdu parçeyên welêt li Sant Cebrià de Rossellóyê …

Bêtir »

Parlamentoya Fransayê pêşniyazqanûna penaberiyê red kir

Parlamentoya Fransayê rêya pejirandina pêşniyazqanûna li ser penaberiyê girt. Parlamento di rûniştina xwe ya duh de bi biryarekê gotûbêja li ser vê belgeyê red kir. Ev jî bû derbeyeke giran li hemberê hukumeta Emanuel Macron. Parlamentoya Fransayê rêya pejirandina pêşniyazqanûna li ser penaberiyê girt. Pêşniyazqanûna nîqaşbar di bin berpirsiya Wezîrê …

Bêtir »

Fransa fermîbûna zimanê Martiniqueê betal kir

Fransa statuya fermî ya zimanê Kreol a Martiniqueê betal kir. Dadgeha Îdarî ya Bordeauxê biryar da, mafê rêvebiriya giravê tune ye zimanê Kreol bike fermî. Dadgehê biryara xwe spart xala 2. a Destûra Bingehîn a Fransayê. Fransa statuya fermî ya zimanê Kreol a Martiniqueê betal kir. Dadgeha Îdarî ya Bordeauxê …

Bêtir »

Catarina li hemberê Osmaniyan şer kir

Li gorî çîrokê, Catarina Segurana li dijî êrişa Osmaniyan şer kiriye. Segurana bi wêrekî û fedekariya xwe derketiye pêş û bûye sembola azadiyê bajêr. Bi armanca bîranîna jina têkoşêr, di 25’ê Mijdara 1923’an de peyker hatiye çêkirin. Peykereke li bajarê Niceê ya li başûrê Fransayê bi çîroka xwe bala cîhanê …

Bêtir »

Alsas ofîsa ziman vedike

Herêma Alsas (bi zimanê herêmê Elsass) a li Fransayê ofîseke ziman ava dike. Ofîsa Fermî ya Zimanên Herêmî wê hemû xebatkarên di qada ziman de dixebitin bîne cem hev. Herêma Alsas (bi zimanê Almanî Elsass) a li Fransayê ofîseke ziman ava dike. Agahiya li ser mijarê ji aliyê serokê Alsasê …

Bêtir »

Statuya ziman nas bikin!

Platforma Perquè ji bo parastina zimanan banga guherandina xala 2. a Destûra Bingehîn li Fransayê kir. Endamên platformê roja Çarşemê tevlî civîna Koma Ziman û Çandên Herêmî ya Parlamentoya Fransayê bûn. Platforma Perquè ji bo parastina zimanan banga guherandina Destûra Bingehîn li Fransayê kir. Endamên platformê roja Çarşemê tevlî civîna …

Bêtir »

Bakurê Katalonyayê daxwaza “statuya taybet” kir

Bakurê Katalonyayê bi çalakiyeke girseyî ji Fransayê statuyeke taybet daxwaz kir. Di çarçoveya vê statuyê de daxwaz ev e: Nasnameya çandî û zimanî ya herêmê bê naskirin. Bakurê Katalonyayê ji bo parastina zimanê Katalanî di nava hewldanan de ye. Li bajarê Perpignan ê li herêmê 2,000 kes ji bo statuyeke …

Bêtir »

Fransa hiqûqa penaberiyê hişk dike

Senatoya Fransayê pêşniyazqanûnekê bûye mijara nîqaşan gotûbêj dike. Li gorî belgeya li ber destên Senatoyê, “kesên biyanî yên sûc kiribin wê bikaribin ji welat bên dersînorkirin.” Fransa li hemberê penaberiyê hewl dide hiqûqa xwe hişktir bike. Senatoya Fransayê pêşniyazqanûnekê bûye mijara nîqaşan gotûbêj dike. Di belgeya nû ya li ber …

Bêtir »

Fransa li kolonyalîzma ziman xwedî derdikeve

Hukumeta Fransayê navendeke bi navê Bajarê Navneteweyî ya Zimanê Fransî ava kir. Bajarê muzeya ziman lê hatiye vekirin Villers-Cotterêts e ku nêzîkî Parisê ye. Ev bajar, bi biryarnameya dewleta Fransî ya qedexekirina zimanên din tê naskirin. Hukumeta Fransayê navendeke bi navê Bajarê Navneteweyî ya Zimanê Fransî ava kir. Fransa li …

Bêtir »

Bretonya ji Fransayê xweseriyê daxwaz kir

Bi dûv Korsîkayê re Bretonya jî ji Parisê daxwaza otonomiyê kir. Serokê Bretonyayê Loïg Chesnais-Girard got, ew jî wekî Korsîkayê “heman otonomiyê” dixwazin. Daxwazên otonomiya polîtîk li herêmên Fransayê belav dibe. Bi dûv Korsîkayê re Bretonya (Bi Bretonî Breizh) jî ji Parisê daxwaza otonomiyê kir. Serokê Bretonyayê Loïg Chesnais-Girard got, …

Bêtir »

Nûnerê Kanak bû endamê Senatoya Fransayê

Cara ewil li Fransayê endamê tevgereke serxwebûnxwaz ji bo senatoyê hat hilbijartin. Robert Xowieyê serxwebûnxwaz ê gelê Kanak temsîl dikir, di hilbijartinê de nûnera Fransîaxêvan Sonia Backes têk bir. Cara ewil li Fransayê endamê tevgereke serxwebûnxwaz ji bo senatoyê hat hilbijartin. Robert Xowieyê ku endamê Eniya Kanak û Sosyalîst a …

Bêtir »

Fransa pêşiya perwerdeya bi Alsasî vekir

Hukumeta Fransî biryar girt, li pêşdibistanên Alsasê dest bi perwerdeya îmersiyonê bike. Li gorî plana Wezareta Perwerdeyê ya Fransayê wê 75 ji % mifredata îmersiyonê ji zimanê Alsasî pêk were. Şaredarî û saziyên dêbavan wê berpirsê meşandina perwerdeyê bin. Fransa rê li ber perwerdeya bi Alsasî ya li herêma Alsasê …

Bêtir »