Tag Archives: ziman

Wêjeya zarokan bi Kurdî

Çîrokên navdar ên cihanê her ku diçe bêhtir bo Kurdî tên wergerandin û gelek weşanxane jî wan geh wekî set geh yeko yeko çap dikin û digihînin dê û bavan. Vê dawiyê Yekitiya Malbatên Kurdistan’ê YEK-MAL li ser wergerandina edebiyata zarokan rêze-kargeh li dar xistin, ku tê de pisporên zimanî …

Read More »

Fransî li Kanadayê ne di ewlehiyê de ye

Îngilîzî li Quebecê ji fransî deh car zêdetir pêş dikeve Kesên bi îngilîzî diaxivin li Quebecê bi qasî 1 ji % zêdetir bûye û ji gihîştiye 1.2 milyonî Di heman proseyê de nifûsa kesên bi zimanê fransî diaxivin incax gihîştî ye 120 hezarî. Zimanê fransî li Kanadayê nikare li hemberî …

Read More »

Li Estonyayê şerê li dijî mîrasa Sovyetê

Mîrasa Sovyetê li welatên Baltik rastî êrişên siyasî tê Estonya, abîdeyeke tankê ya ji dema Sovyetê ji ciyê wê rakir Ev jî di nava welatiyên bajarê Narvayê de bû sebeba reaksiyonan Abîdeya Tanka T-34, bi mebesta serkeftina Sovyetê ya di Şerê Cîhanê yê Duyemîn de, li bajarê Narvayê ya Estonyayê …

Read More »

Li Ser Pirsa Zimên

Michel de Montaigne Hema gotina nûjeniyê dibihîzin tu namîne ku bifirin, bêyî ku bifikirin bê ka xêr tê heye an na. Ku çav bernedan gotineke nû, hema pê re ya kevin dişemirînin. Belê, zimanê me dewlemend e, lê tu were, ew  hê jî muhtacî têkûzbûnekê ye, li rex vêya divê …

Read More »

Mirina zimanekî

Avreş Jiyan Wê di cih da be, heger em bibêjin, tevgerê hemû argûmanên zimanî, çandî û hunerî dane alîyekê û derketîye çîyê û bi vê re jî ciwanên li bajaran dijîn terka jîyana bûrjûwa ya tirk kiriye. Piştî salên dirêj, dîsa di havînekê da ez hatibûm Amedê. Aniha dîsa di …

Read More »

10 pirtûkên zarokan bi dengên kurdî tên weşandin

Komeleya Berê Zarok, bi piştgiriya Balyozxaneya Swîsreyê ya li Tirkiyeyê dest bi projeya Dengên bi Kurdî ji Cîhanê kiriye. Gava pêşiyê ya vê projeyê jî dengdana 10 pirtûkên ji Klasîkên Zarokan ên Cîhanê ye. 10 pirtûkên Klasîkên Zarokan ên Cîhanê ji bo kurdî wê bideng bên xwendin. Komeleya Berê Zarok, …

Read More »

1984 bi oksîtanî hate weşandin

Di vê romana dîstopyayê de rexneya rejîmên totalîter ên li cîhanê tê kirin. Di vê berhemê de Big Brother (Birayê Mezin) rejîma wî ya totalîter bi riya mekanîzmayên zilmê li ser civakê kontrolele jidandî dimeşîne. Pirtûka bi navê 1984  a nivîskarê navdar George Orwell bi zimanê oksîtanî hat weşandin. Pirtûk …

Read More »

Du pirtûkên Ferid Demirel hatin çapkirin

Di pirtûka “Guldesteyek ji Baxê Rewanê” de çîrokên nivîskarên rûs yên wekî Gorkî, Çexov, Turgenyev û Tolstoy jî hene. Di pirtûka yekemîn a bi navê “Çîrokên Şêwra Ermenan” de 12 çîrokên nivîskarên ermen hene. Her du pirtûk di sala 1936’an de bi kurdiya kîrîlî hatine nivîsandin û di heman salê …

Read More »

Quebec qanûneke ziman qebûl kir

A.Rahman Çelîk Li eyaleta Quebecê ya Kanadayê, ji bo Fransî bê parastin qanûnek hat qebûlkirin Li gorî vê qanûnê, kesên bi fransî nizanibin, li eyaletê wê nikaribin xwe bigihînin xizmetên gelemperî Ev jî bû sebeb qanûna ziman rastî reaksiyonên îngilizîaxêvan were Li Kanadayê, eyaleta Quebecê herêma ku nişteciyên wê bi …

Read More »

Li Belçîkayê dibistaneke ûkraynî hat avakirin

Penaberên ji Ûkraynayê li Belçîkayê dibistanekê ava kirin Di dibistanê de zarok ligel zimanên ewrûpî wê ûkraynî fêr bibin Dibistana ûkraynî ya li paytexta Belçîka Brukselê dest bi perwerdeyê kir. Armanca sereke ya dibistanê fêrkirina zimanê ûkraynî ye. Navê dibistanê Vesna ye ku zimanê ûkraynî tê wateya aştî ye. Ligel …

Read More »

Katalan ji bo mafên ziman meşiyan

Dadgeha Îspanyayê dawiya sala 2018’yan biryar dabû; hînkirina zimanê Îspanyolî ji % 25 li dibistanan mecbûr kiribû. Li Îspanyayê ji bo parastina zimanê katalanî çalakiyek hat lidarxistin. Dadgeha Îspanyayê dawiya sala 2018’yan biryar dabû; hînkirina zimanê Îspanyolî ji % 25 li dibistanan mecbûr kiribû. Ev biryar, wekî zexteke li dijî …

Read More »

Kampanyaya kurdî çi bi xwe re anî?

Kampanya bi derfetên medyaya sosyal di çarçoveya paradîgmaya tevgerên sosyal ên serdema me de hat birêxistinkirin û lewma jî bo nimûneyek sekna sivîl. Bi vî awayî, di meseleyeke civakî de ku ji rêxistin-saziyan re hatibû hiştin, midaxaleyek sivîl pêk hat. Eger hewldana parastina ziman li ser bingeha parastina rûmetên neteweyî …

Read More »

Inuit li dûv fermîbûna zimanê xwe ne

A.Rahman Çelîk Zimanê Inuktitut li herêma Nunavutê ya li Bakurê Kanadayê tê axaftin. Nunavut di sala 1999’an de di bin navê statuya “herêm”de (territory) statuyeke lawaz a otonomiyê wergirt. Ji bo zindîkirina zimanên xwecî yên li ser dinyayê ku Kanada serkêşiya wan dike, Neteweyên Yekbûyî bi dehan salane xebateke daye …

Read More »

Ûkrayna polîtîkaya asîmîlasyonê kûrtir dike

Qanûna nû  rasterast bandorê li rojnameyên Rûsî dike û zemîna hiqûqî ya weşana wan ji holê radike. Rojnameyên neteweyî yên li Ûkraynayê wê ji 2024’an û bi şûn ve wê bi tenê bi zimanê ûkraynî weşanê bikin. Ûkrayna di demên dawî de herdem bi aloziya leşkerî ya di navbera wê …

Read More »

Li Tirkiyeyê medyaya kurdî tune dibe

Li Tirkiyeyê medyaya bi kurdî di hin qadan de êdî ji holê rabûye. Li Tirkiyeyê rojnameyek bi kurdî tune ye, qenaleke radyoyê ya ji bo hemû welat weşanê dike tune ye, ajanseke nûçeyan a zimanê wê yê sereke kurdî be tune ye û herwiha qenaleke televîzyonê ya di destê şexsan …

Read More »

MRG rapora 2021’an weşand

MRG wekî her sal îsa jî lîsteya Gelên bi Xetereyê re rû bi rûne weşand. Rêxistinê li gorî asta xetereyê welatên binpêkirina mafên kêmar û xweciyan lê pêk tên di lîsteyê de bi cî kir. Sûriye ku ev 10 sal in lê şerê navxweyî pêk tê, di mijara gelên di …

Read More »

Îrlandî bû zimanê xebatê yê YE’yê

Zimanê Îrlandî (galîkî)  bû zimanê xebatê yê Yekitiya Ewrûpayê….Ev zimanê ku li welatê xwe hema bêje li ber sikratê ye, bi vî awayî li saziyên Ewrûpî bû xwedî stargehekê…Îrlandî, tevlî Îngilîzî yek ji zimanê fermî yê Îrlandayê ye, lê dîsa jî hebûna wî di xetereyê de ye. Ev nûçeya ku …

Read More »

Alsas li dûv nasnameya xwe ya herêmî ye

Yek ji sebeba herî mezin a vê daxwazê, li herêmê ligel Fransî axaftina zimanê Almanî ye. Di dîrokê de ev herêm di destên  Almanyayê  de mabû û lewma qismeke welatî hin jî bi zimanê Almanî diaxivin. Fransaya xwedî tradîsyona jakoben, ji sedsala 18’an û vir ve bi polîtîkayên xwe cihêrengiya …

Read More »

Zarokên asîmîlasyonê tazmînatê dixwazin

Rizgar Botan Sala 1948… Mêtîngerên berê yên Denmarkî, li ser gelê Greendlandê projeyeke taybet guftugo kirin. Welatê serma û qeşayê Greendland metîngeha wan bû. Lê ev têr nedikir û ji bo bikaribin xwe wek xwedîyê gelê Înuît û welatê wan nîşan bidin diviya gelê xwecih bibûna alîgirê wan. Biryar hatibû …

Read More »

Polonya bi ziman hebûna xwe parast

Necat Ayaz Hişmendiya dîrokî û berxwedana çekdarî ligel hebûna Dêra Katolîk bandorê li zindîbûna hişmendiya neteweyî kirine lê bikaranîna zimanê polonî di hemû qadên xebatê de bi tena serê xwe faktora herî li ber çav e ku pêşî li asîmîlasyonê girtiye. Serxwebûna siyasî ji dest çû be jî, bi israr …

Read More »

Li Korsîkayê dibistanên îmersiyonê vedibin

Li Korsîka wê du dibistanên imersiyonê bên vekirin. Li van dibistanan wê ji pêşdibistanê heta lîseyê perwerde bi zimanê korsîkî bê kirin. Pêşengiya vekirina dibistanan ji aliyê tevgera Scola Corsayê ve tê kirin. Scola Corsa tevgereke sivîl û ji bo parastina ziman û perwerdeya bi zimanê korsîkî xebatan dimeşîne. Yek …

Read More »