Arşîvên Tag: serxwebûn

Şîlî bi Şerê Maipuyê serxwebûna xwe parast

Şerê Maipuyê di 5ê nîsana 1818an de nêzîkî bajarê Santiago yê Şîlîyê pêk hat. 2,000 endamên artêşa îspanyol a kolonyalîst hatin kuştin û li derdora 3,000 ji wan dîl hatin girtin. Piştî şer, rêveberîya serbixwe ya Şîlîyê gav bi gav otorîteya xwe ya welêt xurtir kir. Îro salvegera Şerê Maipuyê …

Bêtir »

Sofya di 1878an de hat rizgarkirin

Şerê Rûsya-Osmanî derfeta qewirandina tirkên osmanî ya ji Balkanan derxistibû holê. Artêşa Rûs di 1877an de Çiyayên Balkanan derbas kir û di 1878an êriş bir ser osmanîyan. Sofya 1878an de hat rizgarkirin û salek bi şûn ve bû paytexta Bûlgaristanê. Berîya vê demê, bajêr bi sedan salan di bin dagirkirina …

Bêtir »

Puigdemont bû namzetê serokatîya Katalonyayê

Carles Puigdmeont namzetîya xwe ya ji bo serokatîya Katalonyayê ragihand. Puigdemont di dema referandûma serxwebûnê ya di 2017an de serokê Katalonyayê bû û ji ber zilma sîyasî derketibû derveyî welêt. Hilbijartina giştî yê Katalonyayê wê di 12yê gulanê de bê lidarxistin. Carles Puigdemont namzetîya xwe ya ji bo serokatîya Katalonyayê …

Bêtir »

Katalonya doza berhevkirina bacê kir

Katalonya modeleke finansê ya ji bo bacê pêşniyazê Îspanyayê kir. Bi vê modelê hukumeta katalan dixwaze % 100 baca li Katalonyayê berhev bike. Bi vê modela nû wê Katalonya bikaribe hemû baca li nava sînorên xwe berhev bike. Pêşniyaza Katalonyayê ji aliyê Wezîra Aborî û Xezîneyê Natalia Mas ve hat kirin. …

Bêtir »

Hejmara 4. Rêya Serxwebûnê hat weşandin

Mijara dosyeyê ya hejmara 4. mijara rizgarîya bakurê Îrlandayê ye. Di bin sernivîsa Doza Rizgarîya Bakurê Îrlandayê de agahîyên derbarê kolonîzekirina herêmê, têkoşîna ji bo rizgarîyê, peymana aştîyê û otonomîya bakurê Îrlandayê dikarin bên xwendin. Hejmara 4. a Rêya Serxwebûnê hat weşandin. Rêya Serxwebûnê weşaneke Infowelat e û ji nûçe …

Bêtir »

Îspanya efûya katalanan qebûl kir

Parlamentoya Îspanyayê pêşnûmaya efûya serxwebûnxwazên katalan qebûl kir. Piştî parlamentoyê wê pêşnûma biçe Senatoya Îspanyayê. Çavkaniyên nêzîkî hukumetê radigihînin, ji qanûna efûyê wê 400 serxwebûnxwazên katalan sûdê werbigirin. Saziya sivîl a katalan Omnium diyar dike, hejmara kesên wê ji qanûnê sûdê werbigirin li derdora 1,500 ye. Parlamentoya Îspanyayê pêşnûmaya efûya …

Bêtir »

Meşa Gandî rêya serxwebûna Hîndistanê vekir

12ê adarê roja salvegera Meşa Xwê ya damezrînerê Hîndistana serbixwe Mahatma Gandî ye. Hedefa çalakiyê baca xwe bû ku kolonîstên brîtanî li ser civakê ferz kiribûn. Îro salvegera Meşa Xwê ya damezrînerê Hîndistana serbixwe Mahatma Gandî ye. Gandî vê çalakiya aştiyane veguherand meşa gelên Hîndistanê ya ji bo serxwebûnê. Hedefa …

Bêtir »

Lîtwanya di 1991an de bû welatekî serbixwe

Konseya Bilind Komara Sovyetê ya Lîtwanyayê di 11ê adara 1990an de serxwebûna welêt ragihand. Yekitiya Sovyetê vê qebûl nekir û li hember vî welatî dest bi ambargoyeke giran kir. Lîtwanya welatê yekemîn e ku ji Yekitiya Sovyetê serxwebûna xwe bi dest xistî ye. Serdestiya neteweyî ya li vî welatî, di …

Bêtir »

Thomas Paine: Îdeologê serxwebûna Amerîkayê

Pirtûka Common Sense (Hişmendiya Hevpar) a di 1776an de hatîye weşandin, rêbereke îdeolojîk a Şoreşa Amerîyayê ye. Ev pirtûka ji aliyê Thomas Paine ve hatiye nivîsandin, di sala ewil de gihîştîye 500,000 kopîyan. Amerîka li cîhanê welatê ewil e ku bi şerê rizgariyê dawî li serdestiya Brîtanyayê anîye. Di dema …

Bêtir »

Wilhelmus strana serxwebûna Holandayê ye

Sirûda neteweyî ya Holandayê Wilhelmus wekî helbesteka li ser berxwedana neteweyî ya li hemberê Îspanyayê hatîye nivîsandin. Helbesta di 1568an de hatîye nivîsandin, di 1932an de wekî sirûda neteweyî hatîye qebûlkirin. Serhildana Holandayê ya li hemberê Îspanyayê yek ji şoreşeke neteweyî ya Ewrûpayê ye. Herêmên holendîaxêv ên di destên Împaratoriya …

Bêtir »

Federalîzma Belçîkayê û piştgiriya aboriyê

Yek ji stûna federalîzma Belçîkayê piştgiriya di navbera herêman de ye. Flander, di çarçoveya piştgiriyê de her sal bi qasî 8 milyar euroyî transferê Walonyayê dike. Yek ji aliyê giring ê modela federalîzmê hebûna  mekanîzmaya piştgiriyê ya di navbera herêman de ye. Di vê modelê de herêmên aboriya wan xurt …

Bêtir »

Greenland li ser rêya serxwebûnê ye

Girava herî mezin a cîhanê Greenland di 1814an de ji aliyê Denmarkê hat dagirkirin. Denmarkî heta 1953an vî welatê fireh lê nifûsa wê pir kêm bû, wekî kolonî bi rê ve birin. Paşê, di 1953an de Greenland wekî parçeyeke erdên Denmarkê hat qebûlkirin. Denmarkê di 1979an de mafê otonomiyê da …

Bêtir »

Şîlî di 1818an de serxwebûnê ragihand

Şîlî di 12ê sibata 1818an de bi danezanekê serxwebûna xwe ragihand. Di 1817an de artêşa îspanyol di Şerê Chacabucoyê de şikestin xwar û rê li ber serxwebûnê vebû. Şîlî di 12ê sibata 1818an de bi danezanekê serxwebûna xwe ragihand. Danezana Serxwebûnê ya Şîlîyê ye piştî şerê rizgariyê ya li hember …

Bêtir »

Hejmara sibatê ya Kurdistanê hat weşandin

Hejmara sibatê ya Kurdistanê li ser înternetê hat weşandin. Bi meha sibatê re ev dibe sê hejmarên Kurdistanê tên weşandin. Kurdistan wekî bulteneke Infowelatê tê amadekirin û tevî ku bingeha xwe ji nûçeyên malperê digire,  cî dide nivîsên li derveyî malperê jî. Di serî de serxwebûn, mijarên di warê self-determînasyonê …

Bêtir »

Brîtanya referandûma Skotlandê red kir

Di Parlamentoya Brîtanyayê de dengdaneke li ser serxwebûna Skotlandê hat lidarxistin. Wekîlên parlamentoyê ji bo pêşniyazqanûna li ser erkên referandûmê  dengên xwe bi kar anîn. Di encama dengdanê de pêşniyazqanûna ji aliyê serokê Alba Partyê Neale Hanvey hat redkirin. Meseleya serxwebûnê di salên dawî de di navbera Brîtanya û Skotlandê …

Bêtir »

Hejmara 2. a Rêya Serxwebûnê hat weşandin.

Hejmara 2. a Rêya Serxwebûnê hat weşandin. Di hejmara duyemîn de dosyeyeke li ser otonomiya Tîrola Başûr cî digire. Hejmara 2. a Rêya Serxwebûnê hat weşandin. Rêya Serxwebûnê weşaneke Infowelat e û ji nûçe û gotarên malperê pêk tên. Bulten hewl dide bibe bingeheke ji bo înformasyona bi kurdî ya …

Bêtir »

Katalonya dibe xwediyê erkên penaberiyê

Îspanya wê erkên di warê penaberiyê de transferê Katalonyayê bike. Ji bo ev yek pêk were, hukumeta Pedro Sanchez wê pêşniyazqanûnekê bişîne Parlamentoya Îspanyayê. Îspanya wê erkên di warê penaberiyê de transferê Katalonyayê bike. Ji bo ev yek pêk were, hukumeta Pedro Sanchez wê pêşniyazqanûnekê bişîne Parlamentoya Îspanyayê. Eger pêşniyazqanûn …

Bêtir »

Amerîka gef li sirbên Bosnayê xwar

Herêma sirban Republika Sirpska îro salvegera 32. a damezrandina xwe ya berê şerê navxweyî ya Bosnayê pîroz kir. Du balafirên F-16 ên Amerîkayê bi hinceta beşdariya tetbîqata leşkerî ya bi Artêşa Bosnayê re, li ser bajarên Tuzla û Brčkoyê firiyan. Aramiya li Bosna-Hersekê bi kûrbûna nakokiya bi netewperestên sirb re …

Bêtir »

Wilson Kurdistana serbixwe pêşniyaz kir

8ê kanûna paşîn salvegera 14 Xalên serokê Amerîkî Wîlson e ku ji vir 100 sal berê, piştî şerê cîhanê yê yekemîn hatibû pêşniyazkirin. Amerîka bi vê pêşniyazê ji bo cîhaneke piştî împaratoriyan amadekarî dikir û dixwest di cîhana nû de bibe xwedî gotin. Yek ji van xalan, xala 12. bû …

Bêtir »

Haiti yekemîn welatê serbixwe yê koleyan e

Haiti li cîhanê welatê yekemîn e ku di encama têkoşîna koleyan de hatiye damezrandin. Di 1ê kanûna paşîn 1804’an de serxwebûna Komara Haitiyê hat ragihandin. Haiti li cîhanê welatê yekemîn e ku di encama têkoşîna koleyan de hatiye damezrandin. Şerê ji bo azadî û serxwebûnê di 1791’an de bi serhildana …

Bêtir »

Şoreşa Kubayê 64 sal berê bi ser ket

64 sal berê, di 1ê kanûna 1959’an de hêzên şoreşger ên Kubayê dawî li dîktatoriya Fulgencio Batista anîn. Batistayê di navbera 1940-44’an de bûbû serokê welêt, di 1952’an de dest danî ser rêvebiriyê. 1ê kanûna paşîn 1959 roja Şoreşa Kubayê ye. 64 sal berê, di vê rojê de hêzên şoreşger …

Bêtir »