Tag Archives: serxwebûn

Vlaams Belang li Flanderê dibe partiya yekemîn

Vlaams Belang wê di hilbijartina 2024’an a Flanderê de 25.5 ji % dengan werbigire. Ev encam wê derî li îktîdareke muhtemel a Vlaams Belangê veke Vlaams Belang bi eşkereyî dixwaze Belçîka parçe bibe û Vlaander serxwebûn xwe bi dest bixe. Li herêma Flander a Belçîkayê Vlaams Belang bingeha xwe ya …

Bêtir »

Li Ewrûpayê Self-Determînasyon

Li Ewrûpayê ji 200 milyonî zêdetir mirov li herêmên ku desentralîzasyon an serxwebûnê daxwaz dikin, dijîn. Polîtîkaya serwer a li dewletên Ewrûpayê, herdem li dijî daxwazên meşrû yên ji bo herêmparêz û serxwebûnxwazan argumanên dijber hildiberîne. Weqfa Coppitiers xebata xwe ya bi navê Movements for Self-Determination in Europe (Tevgera Self-Determînasyonê …

Bêtir »

Katalonya dibe xwediyê binesaziya hatûçûnê

Îspanya wê bi butçeya sala 2023’an  2.3 milyar euro transferê Katalonyayê bike. Par, butçeya ji Katalonyayê re hatibû veqetandin 2.2 milyar euro bû. Bi gotineke din, 17.2 ji % butçeya total a Îspanyayê dibe para Katalonyayê. Butçeya îsal a Îspanyayê bi desteka partiyên katalan hate qebûlkirin. Ji bo hukumeta Pedro …

Bêtir »

Brîtanyayê pêşiya serxwebûna Skotlandê girt

Dadgeha Bilind a Brîtanyayê daxwaza referandûma duyemîn a hukumeta Skotlandê red kir. Serokê dadgehê Robert Reed got, biryara derbarê referandûmê de di çarçoveya qanûna otonomiya Skotlandê de di destê Parlemena Brîtanyayê de ye. Serokwezîra Skotlandê û seroka SNP’ê Nicola Sturgeon got, ji ber ku rêka referandûmê hate girtin, ew ê …

Bêtir »

Gelo Îndonezya Filep Karma kuşt?

Filep Karma li cîhanê wekî lîderê karîzmatîk ê serxwebûna Papuaya Rojava dihat naskirin. Karmayê 63 salî ligel aktîvîzma xwe ya siyasî, doza parastina mafên mirov û xwezayê jî dikir. Wî di heman demê de ji bo kêmarên li Papuaya Rojava jî kampanyayan dimeşand. Nîqaşên li ser mirina lîderê serxwebûna Papuaya …

Bêtir »

Katalonya roja neteweyî pîroz kir

Gelê Katalonyayê ji bo roja xwe ya neteweyî di 11’ê îlonê de li ser piyan bû Di navbera 400 û 700 hezarî de welatparêzên katalan, li paytext Barselonayê çalakiyeke girseyî li dar xistin Onze de Setembre`ango 11’ê Îlonê, li Katalonyayê wekî Roja Neteweyî tê pîrozkirin. Herçiqas di vê rojê de …

Bêtir »

Pelosi dest bi tûra xwe ya Asya-Pasîfîkê kir

Di tûra Pelosi de herî zêde bersiva vê pirsê tê miraqkirin: Gelo wê berdevka Meclîsa Nûnera a Amerîkayê Nancy Pelosi biçe Taywanê? Cîhan bi rojane tûra Asyayê berdevka Meclîsa Nûneran Amerîkayê Nancy Pelosi nîqaş dike. Pelosî di çarçoveya vê tûra xwe de, îro danê sibehê gihîşt Sîngaporê. Piştre jî wê …

Bêtir »

Li Îspanyayê civîna Forûma Serweriya Neteweyî

Forûma Serweriya Neteweyî di 2019’an de ji aliyê 16 rêxistinên polîtîk, çandî û sendîkayan ku hemû jî çepgirin hate damezrandin. Armanca forûmê li hember otorîterîzma dewletê pêşxistina rêûrêbazên berxwedana neteweyî ya li Katalonya, Welatê Bask û Galîsyayê ye. Li Îspanya endamên Forûma Serweriya Neteweyî di civîneke din de hatin cem. …

Bêtir »

Serkeftina dîrokî ya Sinn Feinê

A.Rahman Çelîk Di hilbijartinên Îrlandaya Bakur de Sinn Fein bû partiya yekem Di dîroka vî welatî de cara pêşîn partiyeke alîgirê Îrlandayek yekgirtî vê encamê bi dest dixe Encamên referandûmê hêviyên ji bo veqetînê ji bo yekitiya Îrlandayê hêviyan ji nû ve gur kir Partiya Sinn Fein a ku ji …

Bêtir »

Rûsya proseya îlhaqkirina Donbasê da destpêkirin

  Beriya biryara surprîz a lîderê Rûs Pûtîn, her du lîderên herêma serhildêr a Donbasê derketin pêşiya kamerayan û proseya bi xetere dan destpêkirin. Di destpêkê de lîderê Komara Donetskê Denis Puşîlin axivî û ligel spasiyên xwe yên ji bo Rûsyayê got; ew dixwazin herêm bibe parçeyeke Rûsyayê. Bi vê …

Bêtir »

Yekşema ji Xwînê ya Bakurê Îrlandayê

Di ser Bloody Sunday ango Yekşema ji Xwînê re 50 sal derbas bûn….Leşkerên brîtanî wê rojê di çalakiyek sivîl de 14 Îrlandî kuştin. Doza edaletê ya xizmên girtiyan heta niha ji aliyê hukumetên britanî hat redkirin û kesên kujer nehatin cezakirin. Piştî Yekşema ji Xwînê tevgera rizgariya katolîkan radîkal bû …

Bêtir »

Dadgeha Ewrûpayê dosyeya Puigdemont vedikole

  Hukumeta Îspanyayê  ji bo bandorê li biryarê bike, di asta dewletên endam de li paş perdeyan dîplomasiyê dimeşîne. Di encama van hewldanan de Polonya û Romanya ji niha ve ligel Îspanyayê ciyê xwe girtin û vegerandina Puigdemont pêşniyazê dadgeha Ewrûpî kirin.  Doza serokê berê yê Katalonyayê Carles Puigdemont vediguhere …

Bêtir »

Kolonyalîzma nû, kolonyalbûn û netew-dewlet

  Yasin Sunca* Kolonyalîte, kolonyalîzma nû jî tê de, têgeheke ku hêza xwe ji hiyerarşiyan û têkiliyên hêzê werdigire û gelek meseleyên global di nava wê de cî digirin. Herwiha, bi riya pergaleke hîn bêtir dîrokî-civakî tê pênasekirin. Li gorî vê perspektîfê, di pergala serdest a cîhanê de têkiliyên hêzê …

Bêtir »

Federalîzma Bosnayê di xetereyê de ye

Li gorî pêşniyazqanûna hat qebûlkirin, Repûblîka Sirpska wê bikaribe ji sazî û xebatên navendî ya Bosna-Hersekê vekişe. Yanî bi gotineke din, rêvebiriya herêmê wê bikaribe ji artêş, sîstema bacê, mekanîzmaya edaletê û ewlekariya civakî vekişe û di dewsa wan de di nava xwe de saziyên bi vî rengî damezrîne. Bêguman …

Bêtir »

Xewna kanak a serxwebûnê pêk nehat

  Proseya dekolonîzasyona Kaledonyayê ku 30 sal berê destpêkiribû, her car rastî astengiyekê tê. Duh li giravê referandûmeke din a serxwebûnê hebû û gelek welatî hêviya xwe bi vê dengdanê ve girêdabûn. Lê beriya dengdan pêk were, Eniya Kanak û Sosyalîst a Rizgariya Neteweyî FLNKS’ê banga boykotê li alîgirên xwe …

Bêtir »

Skotland referandûma serxwebûnê daxwaz dike

Skotland meseleya serxwebûnê careke din tîne rojeva Brîtanyayê…Partiya serxwebûnxwaz SNP dibêje, em ê hewl bidin ji bo serxwebûnê referandûmeke din lidar bixin….Lê hukumeta Brîtanî, vê carê jî bahaneyek dît ji bo bibe asteng, îcar korona kir hincet. Nicola Sturgeon: Eger bi qasî misqalek jî hurmeta te ji demokrasiyê re heye …

Bêtir »

Polonya bi ziman hebûna xwe parast

Necat Ayaz Hişmendiya dîrokî û berxwedana çekdarî ligel hebûna Dêra Katolîk bandorê li zindîbûna hişmendiya neteweyî kirine lê bikaranîna zimanê polonî di hemû qadên xebatê de bi tena serê xwe faktora herî li ber çav e ku pêşî li asîmîlasyonê girtiye. Serxwebûna siyasî ji dest çû be jî, bi israr …

Bêtir »

Komara serbixwe ya demkurt: Bîafra

Di encama wê dorpêça xedar a Nîjeryayê de, li Bîafrayê di nava 3 salan de nêzîkî 3 milyon îgbo jiyana xwe ji dest dan. Bi milyonan kes jî dan ser riyên penaberiyê yên ber bi derveyî welêt.Di ser vê dîroka reş re 50 sal derbas bûn. Lê hîn jî birînên …

Bêtir »

14 Xalên Wilson û Kurdistan

8’ê çileyê salvegera 14 Xalên serokê Amerîkî Wîlson e ku ji vir 100 sal berê, piştî şerê cîhanê yê yekemîn hatibû pêşniyazkirin. Amerîka bi vê pêşniyazê,  ji bo cîhaneke piştî împaratoriyan amadekarî dikir û dixwest di cîhana nû de bibe xwedî gotin. Yek ji van xalan, xala 12’emîn di derbarê …

Bêtir »

Kolonyalîzm bû sebeba redkirina serxwebûna Kaledonyaya Nû

Giraveke li Okyanûsa Pasîfîkê ku 170 sal in li benda serxwebûnê ye, bi referendûmekê xwest bigihîje armanca xwe..Lê mixabin mêtingeran nehiştin welatiyên giravê bigihîjin armanca xwe..Li Kaledonyaya Nû, alîgirên serxwebûnê careke din referandûma serxwebûnê de têk çûn û hêviya xwe ji careke din re hiştin.. Tevgera serxwebûnxwaz bi mehan berê …

Bêtir »

Giraveke Solomonê referandûma serxwebûnê li dar dixe

Çîn ji bo pêşî li dîplomasiya Taywanê bigire demeke dirêje bernameyekê li ser vê mijarê dimeşîne..Di vê çarçoveyê de heta niha bi sozên alîkariya aboriyê hin welat hatine qayilkirin..Yek ji wan jî Giravên Solomon bû ku di encama hevdîtinên bi Çînê re têkiliyên xwe ji Taywanê birî.. Ev yek di …

Bêtir »