Arşîvên Tag: serxwebûn

Tevî hemû zextên sîyasî, leşkerî û aborî, 92.73% dengên ‘Erê’ di hişê gel de wekî îradeya serxwebûnê cî girt. 9 sal piştî referandûmê pirsa sereke ev e: Ev îradeya dîrokî çawa dikare veguhere stratejîyeke hevpar a neteweyî?” Referandûma 25ê îlona 2017an a başûrê Kurdistanê ji dengdanek normal zêdetir, xwenîşandana îradeya …

Sofya ku bi sedan salan di bin desthilatîya Împaratorîya Osmanî de mabû, di sala 1878an de hat rizgarkirin û salek paşê bû paytexta Bûlgaristanê. Piştî vê pêvajoya dîrokî û avakirina mîrektîyeke di asta polîtîk de bi ser osmanîyan ve dihate hesibandin, Bûlgaristanê di 1908an de serxwebûna xwe ragihand. Bûlgaristan berî …

Cara yekem e di dîroka Brîtanyayê de ku hikumetên neteweperest ên Skotland, Welatê Galê û bakurê Îrlandayê li hemberî navendparêzîya hikumeta li Londonê hatin cem hev. Lîderên her sê welatan bi deklarasyoneke hevpar daxwaz kirin ku mafê çarenûsî, referandum û guherîna destûrî bikeve bin kontrola gelên wan. Rêberên partîyên neteweperest …

📌 PROFÎL: NASNAMEYA WELÊT Nifûs: 5.550.000 (2024) Zimanên Fermî: Îngilîzî (96,8%), skotî (1,9%), galîkî (1,3%) Rûber: 78.782 km² Paytext: Edînbûrg Statû: Herêma Xweser (1999) Skotlanda ku di sala 1999an de piştî nêzîkî 300 salan ji nû ve bû xwedî parlamentoya xwe ya herêmî, îro bi modela xwe ya “devolution”ê û nîqaşên …

Nakokiyên di navbera hikumeta federal a Kanadayê û Albertayê de bi polîtîkaya Partiya Yekbûyî ya Mihefezekar (UCP) re ket qonaxeke gelekî krîtîk. Pêvajoya ku bi pejirandina Qanûna Serweriya Albertayê dest pê kir, rê li ber wê yekê vekir ku rêveberiya herêmî midaxaleyên federal ên di karûbarên navxweyî de asteng bike. …

21 tîrmehê Roja Neteweyî ya Belçîkayê ye. Ev roj ne tenê bîranîna hilbijartina Qralê yekemîn, Leopold I di sala 1831’an de ye, lê di heman demê de nîşana destpêka dewleteke nû ya serbixwe ye. Belçîka nêzîkî du sedsalan ji welatekî navendîparêz veguherîye yek ji dewleteke herî pêşketî yê federal.   Piştî têkçûna Împaratoriya Napolyon, …

Dadgeha Edaletê ya Yekîtiya Ewrûpayê (CJEU) biryareke dîrokî da û Qanûna Efûyê ya Katalonyayê ya 2024an pejirand. Vê biryarê ku li dijî daxwazên mixalefeta Îspanyayê ye, nîşan da ku qanûna efûyê li gorî pîvanên hiqûqa Ewrûpayê ye. Ev pêngav ne tenê wekî serkeftineke hiqûqî, lê wekî rûpelek nû ya ku …

Giravên Bahamayan îro 53. salvegera serxwebûna xwe ya ji Brîtanyayê pîroz dike. Welatê ku di 10ê tîrmeha 1973an de serweriya xwe ragihand, îro wekî dewleteke bi îstikrar û halxweş a herêma Karayîbê balê dikişîne.    Îro, 10ê tîrmeha 2026an, li Giravên Bahamayan coş û şahiyeke mezin heye. Gelê Bahamayan 53 …

Başûrê Sûdanê di 9ê tîrmeha 2011an de, piştî şerê bi salan û referandûmeke dîrokî, bû dewleteke serbixwe. Lê piştî du salan welat ket nav şerê navxweyî û heta îro bi pirsgirêkên ewlehî, aborî û mirovî re rû bi rû ye. Salvegera serxwebûnê di heman demê de bîranîna fedakariyên ku ji …

Di sala 1763an de, piştî serkeftina Brîtanyayê di Şerê Heft Salan de, têkiliyên navbera hukûmeta Brîtanyê û 13 koloniyên wê yên li Amerîkaya Bakur gav bi gav xera bûn. Parlamentoya Brîtanyayê bi armanca dabînkirina mesrefên parastinê qanûn û bacên nû derxist. Gelê koloniyan van biryaran wek zordestîyê nirxandin û nerazîbûn …

Prosesa ku di 1ê tîrmeha 1867an de bi yekbûna çar parêzgehan û avabûna Konfederasyona Kanadayê dest pê kir, piştî sedsal şûn de bi dawî bû. Bi Qanûna Destûra Bingehîn a sala 1982an  Kanada bû xwedî serweriyeke tam. Ev dîroka ku ji Konferansên Quebec û Londonê heta Statûya Westminsterê ya 1931an dirêj …

12ê Hezîranê li Fîlîpînan wek Roja Serxwebûnê tê pîrozkirin. Gelê Fîlîpînan piştî şoreşek li dijî desthilatdariya Îspanyayê di 1898an de serxwebûna xwe ragihand. Lê piştî vê yekê welat ket bin kontrola Amerîkayê û têkoşîna ji bo azadiyê dewam kir. Roja Serxwebûnê îro wek sembola berxwedan û têkoşîna gelê Fîlîpînan li …

Guardiola vê havînê dawî li karîyera xwe ya li Manchester Cityê tîne. Guardiloayê li tevahîya cîhanê wekî menajerekî serfiraz tê naskirin, destekê dide doza serxwebûna Katalonyayê. Pep Guardiola vê havînê dawî li karîyera xwe ya serfiraz a li Manchester Cityê tîne. Guardiloayê li tevahîya cîhanê wekî menajerekî serfiraz tê naskirin, …

Biryara eyaleta Alberayê ya ji bo lidarxistina referandûma serxwebûnê li Kanadayê bû sebeba nîqaşan. Tevî ku serokwezîra eyaletê Danielle Smith dibêje ew alîgirê yekitîya Kanadayê ye, pispor didin zanîn ku referandûm bi mebesta kontrolkirina serxwebûnxwazên di partîya wê de tê lidarxistin. Serokwezîra eyaleta Alberta ya Kanadayê Danielle Smith di 21ê …

Serdagirtinên Dih û Şemzînanê ku wekî “fîşeka ewil” tê pênasekirin, destpêka şerê gerîla ye. Rola herî mezin a di vê hemleya leşkerî de bê guman yê Mahsum Korkmaz (Egîd) e. Mahsum Korkmaz ku fermandarê serdagirtina Dihê bû, Botanê veguherand seheya şerê gerîla. 15ê tebaxê yekemîn pengava rêxistinkirî ya ji bo …

Li pêyî Îspanya, Norwêc, Îrlanda, Slovenya û Ermenistanê, Fransayê jî biryar da dewleta Filistînê nas bike. Îsraîl û Amerîkayê ji vê kêfxweş nebûn û bertek nîşan dan. Serokomarê Fransayê Emmanuel Macron diyar kir, wan biryar daye, Filistînê wekî dewlet nas bikin. Emmanuel Macron di hesabê medyaya civakî de ragihand ku …

Belçîka di 1830an de serxwebûna xwe bi dest xist. Di 1831an Belçîka bû dewleteke neteweyî ya xwedî destûreke bingehîn a demokratîk. Belçîka yek ji welatê cîhanê ye ku xwedî destûreke bingehîn a demokratîk e. Destûra Bingehîn xwe dispêre proseya Belçîkayê ya ji bo serxwebûnê ya salên 1830-31an. Lewma jî ev belgeya hiqûqî …

Fransa û Kaledonyaya Nû ji bo statuya herêmê li hev kirin. Statu destûrê dide, Kaledonyaya Nû bibe dewlet û ji alîyê sîstema navdewletî ve bê naskirin. Fransa bi Kaledonyaya Nû re peymaneke dîrokî mor kir. Bi vê peymanê, Parîsê statuyeke nû ji bo vê girava li Okyanûsa Pasîfêkê qebûl kir. …

35,000 kes li Welatê Baskê ji bo serxwebûnê meşîyan. Çalakî ji alîyê rêxistina Gure Esku ve hat lidarxistin ku ji bo mafê self-determînasyonê hatîye avakirin. Welatê Baskê dixwaze bi awayekî azad qedera xwe dîyar bike. Bi vê armancê, her sal li welêt çalakîyeke berfireh tê lidarxistin. Pêşengîya çalakîyan ji alîyê rêxistina …

Eyaleta Belûcistanê ya girêdayî Pakistanê serxwebûna xwe ragihand. Lîderên belûcî ji Hindistanê piştevaniyê daxwaz dikin. Eyaleta Belûcistanê ji Pakistanê veqetiya û serxwebûna xwe ragihand. Times Algebraya girêdayî Hindistanê navê dewleta nû wekî “Komara Belûcistanê” ragihand. Dibêje lîderên belûcî ji hikûmeta Hindistanê dixwazin destûrê bide ku li Delhiya Nû sefaretekê vekin. …

6,000 kes li Welatê Galê ji bo serxwebûnê meşîyan. Ji sala 2019an û vir ve li Welatê Galê meşên ji bo serxwebûnê tên lidarxistin. Meşeke din a ji bo serxwebûnê li Welatê Gal hat lidarxistin. Li derdora 6,000 kes tevlî meşa li bajarê Barryê bûn. Pêşengîya meşa di 26ê nîsanê …