Plana Erdogan a Soçiyê neçû serî

Dîplomasiya Tirkiyeyê ya ji bo dirêjkirina Peymana Zad a bi Rûsyayê re bi ser neket.

Erdogan bi vê gavê, dixwest beriya civîna G20’an hemleyekê bike û lîderekî bibandor tevlî civîna li Hîndistanê bibe.

Rûsya pêşniyazên dewleta Tirk ku Erdogan di hevdîtina Soçiyê de kir, qebûl nekir.

Ev jî bû derbeyekê li hember prestîja serokomarê Tirkiyeyê Erdogan û rejîma wî.

Erdogan bi vê gavê, dixwest beriya civîna G20’an hemleyekê bike û lîderekî bibandor tevlî civîna li Hîndistanê bibe.

Lêbelê serokomarê Rûsyayê Vladimir Putin nexwest peymanê dirêj bike û bi vî awayî xweziya Erdogan di gewriya wî de hişt.

Lîderê Rûsyayê got, hukmên vê peymanê ji aliyê welatên Rojava ve nehatine cîbicîkirin.

Paşê derketibû holê, 51 ji % zadê Ukraynayê gihîştiye welatên wekî Çîn, Îspanya, Tirkiye û hin welatên din ên Rojava.

Pûtîn astengkirina transfera pereyan ya bi riya sîstema SWIFTê jî anî rojevê û da zanîn, vê yekê bandoreke neyênî li bazirganiya zad dike.

Peymana Zad di 22’yê Tîrmeha 2022’an de di navbera Rûsya, Ukraynayê, Neteweyên Yekbûyî û Tirkiyeyê  de hatibû morkirin.

Bi peymanê hatibû ragihandin, wê piraniya zadê Ukraynayê bihîje welatên xizan ên Afrîkayê.

Paşê derketibû holê, 51 ji % zadê Ukraynayê gihîştiye welatên wekî Çîn, Îspanya, Tirkiye û hin welatên din ên Rojava.

Rûsya di 17’yê Tîrmeha 2023’an de ji peymanê vekişiyabû û ev jî bûbû sebeb, buhayê zad li bazarên cîhanê zêde bibe.

Li Soçiyê însîyatîfa Qeterê

Di çarçoveya vê peymana dawî ya di navbera her du aliyan de wê Qeter ji Rûsyayê 1 milyon ton zad bikire.

Ev zad wê bi xebata li Tirkiyeyê bibe arvan û paşê ji 6 welatên xizan ên Afrîkayê re bê pere bê şandin.

Erdoganê ji bo dirêjkirina dema Peymana Zad çûbû Soçiyê, peymaneke din a di vê mijarê bi Putin re mor kir.

Di çarçoveya vê peymanê de wê Qeter ji Rûsyayê 1 milyon ton zad bikire.

Ev zad wê bi xebata li Tirkiyeyê bibe arvan û paşê ji 6 welatên xizan ên Afrîkayê re bê pere bê şandin.

Putin û Erdogan îdîa kirin, peymana dawî ne alternatîfa Peymana Zad a berê ye.

Bi Peymana Zad a 2022’an, zadê Ukraynayê bi riya Derya Reş û Tirkiyeyê digihîşt bazarên cîhanê. /Jêder: Wikipedia

Lê bawerî ev e, Amerîka û Yekitiya Ewrûpayê ji peymana di navbera Rûsya û Tirkiyeyê ne kêfxweş in.

Amerîka dixwaze bi riya benderên Bûlgaristan û Romanyayê zadê Ukraynayê bişîne bazarên cîhanê.

Niha fikar ev e, wê plana Amerîkayê ji peymana dawî ya li Soçiyê zirarê bibîne.

Infowelat

Foto: Yek ji hevdîtinên Vladimir Putin û Tayip Erdogan / Jêder: Wikipedia

Derbarê infowelat.com

Li vê jî binêre

Biden ji namzetîya serokatîyê vekişîya

Serokê Amerîkayê Joe Biden duh ji namzetîya serokatîyê vekişîya. Nêzîkî mehekê ye ji bo ji …