Infowelat Enformasyon Ji Bo Welat
Gotarên Têkildar
Davyth Hicksê ku sekreterê giştî yê Tora Ewrûpî ya Wekhevîya Zimanan (ELEN) e, dibêje ku YE ji aliyê qanûnî û siyasî ve berpirsiyar e ku katalanî biparêze. Li gorî wî, dayîna statûya zimanê fermî ya Yekîtiya Ewrûpayê ji bo katalanî mafên milyonan kesan xurt dike, girîngiya pirzimanî û cihêrengiya çandî nîşan dide û wekheviyê pêk tîne.
Xalên girîng
- Pisporê ku ji aliyê Avui ve hevpeyvîn pê re hat kirin dibêje ku Yekîtiya Ewrûpayê ji aliyê qanûnî û siyasî ve berpirsê parastina zimanê katalanî ye.
- Fermîbûna katalanî di Yekîtiya Ewrûpayê de mafên taybet ava nake lê mafên ziman xurt dike.
- Ew gotina ku katalanî tenê pirsgirêkek navxweyî ya Îspanyayê ye, red dike.
- Li gorî wî, naskirina fermî dê giringiya cihêrengiya zimanî û çandî ya Ewrûpayê bêtir nîşan bide.
Yekîtiya Ewrûpayê hem ji aliyê qanûnî û hem jî ji aliyê siyasî ve berpirsê parastina zimanê katalanî ye. Ev gotin di hevpeyvînekê de ku ji aliyê rojnameya Katalanî Avui (El Punt Avui) ve hate weşandin, hat ragihandi. Hevpeyvîn di vê dema ku nîqaş li ser fermîkirina katalanî wekî zimanek fermî ya Yekîtiya Ewrûpayê didome, hatîye kirin.
Davyth Hicksê dibêje ku divê katalanî ne tenê wekî pirsgirêkek herêmî an navxweyî were dîtin, lê wekî beşek ji berpirsiyariya Yekîtiya Ewrûpayê ya parastina cihêrengiya zimanî û çandî bê qebûlkirin. Wî got: “Yekîtiya Ewrûpayê berpirsê parastina katalanî ye,” û bal kişand ser vê yekê ku pirzimanî yek ji bingehên sereke yên Yekîtiyê ye, ne tenê siyaseteke bijartî ye.
Fermîbûn mafên zimanî xurtir dike
Li gorî hevpeyvînê, fermîkirina katalanî mafên taybetî yên nû çênake, lê şertên wekhev ji bo milyonan axêverên vê zimanê di têkiliyên wan bi saziyên Yekîtiya Ewrûpayê re peyda dike.
Pispor tîne bîra ku Yekîtiya Ewrûpayê niha gelek zimanên fermî yên biçûktir diparêze, lê katalanî, tevî ku milyonan welatiyên Ewrûpayê pê diaxivin, hîn jî di rewşek neasayî de ye. Li gorî wî, sedema vê yekê ew e ku dema Îspanya di sala 1986an de bû endamê Civaka Ewrûpayî, daxwaza fermîkirina katalanî nehatibû kirin.Wî got ku ev sedemek dîrokî ye û divê îro nebe asteng ji bo naskirina fermî ya zimanê Katalanî.
Cihêrengiya zimanî nirxeke ewrûpî ye
Di hevpeyvînê de herwiha tê gotin ku naskirina katalanî wê pirsgirêkên qanûnî an siyasî yên nû neafirîne. Li gorî pispor, parastina katalanî bi çarçoveya qanûnî ya Yekîtiya Ewrûpayê de û bi nirxên wê yên parastina cihêrengiya zimanî re li hev tê.
Hicks wiha axivî: “Yekîtiya Ewrûpayê nikare cihêrengiyê biparêze û di heman demê de yek ji mezintirîn zimanên nefermî yên Ewrûpayê paşguh bike.” Li gorî wî, ev pirsgirêk zêdetir bi mafên welatiyên Ewrêpayê ve girêdayî ye, lê ne bi siyaseta navxweyî ya Îspanyayê re.
Mijarek ji bo baweriya bi Yekîtiya Ewrûpayê
Di dawiyê de hevpeyvînê de Hicks dibêje ku naskirina fermî ya katalanî dikare bibe pîvanek ji bo ku were dîtin ka Yekîtiya Ewrûpayê çiqas bi rastî ji armanca xwe ya parastina zimanên herêmî û cihêrengiya çandî ve girêdayî ye.
Di demên dawî de nîqaş di navbera dewletên endamên Yekîtiya Ewrûpayê de li ser pêşniyaza Îspanyayê ya fermîkirina katalanî, baskî û galîsî didome. Her çend hin dewletan fikarên qanûnî û darayî nîşan dane jî, alîgirên pêşniyazê dibêjin ku ev gav wê peywendiya di navbera nirxên Yekîtiya Ewrûpayê û mafên zimanî yên welatiyan de xurtir bike.
Foto: Davyth Hicks /Hesabê Xê yê Fosterlangê
Gotar di heman rojê de di Berwarnewsê de hatîye weşandin
