Home / Dekolonîzasyon

Dekolonîzasyon

Di vê kategoriyê de nûçeyên pêvajoya rizgariya koloniyên hêzên mezin ên ewrûpî tê weşandin.

Tîmora Rojhilat bi berdêlên giran gihîşt serxwebûnê

Nifûs: 1.167,242 (2015) Berfirehbûn: 15,410 km2 Paytext: Dili Zimanên fermî: Portekîzî, tetûm Serxwebûn: 2002 Yek rastiyek ku li ser serfiraziya têkoşîna ji bo serxwebûnê tesîr kiriye bê guman karên di qada dîplomasiyê de hatine kirin e. Tê qebûlkirin ku dewleteke wekî Endonezyayê mezin ê xwedî artêşek xurt ne di encama …

Read More »

Partiyên serxwebûnxwaz li Kaledonya’ya Nû xurt dibin

Partiyên siyasî yên daxwaza serxwebûna Kaledonya’ya Nû dikin ji 54 kursiyên di Kongreya Kaledonya’ya Nû de 26 kursiyan bi dest xistin. Di encama hilbijartina 12’yê Gulanê de hat lidarxistin de bi tenê 2 kursî man ku partiyên serxwebûnxwaz piraniyê bi dest bixin. Partiyên alîgiriya yekitiya bi Fransayê re dikirin di …

Read More »

Doza neteweyî ya Tîbetê 60 sal in didome

Dalay Lama çû Hîndîstanê û li wir hikumeta Tîbetê ya li sirgûnê ava kir ku bi fermî jê re Rêvebiriya Navendî ya Tîbetê hat gotin. Ligel Lama li derdora 100.000 tîbetî jî terka welatê xwe kirin. Navenda vê hikumetê li Dharamsala ya li bakurê Hîndîstanê bû. Di 10’ê Adarê de …

Read More »

Rizgarkirina Hiş ji Mêtingeriyê hat weşandin

Nivîskarê kenyayî Thiong’o di xebata xwe de rizgarkirina ziman ji mêtingeriya ewrûpî pêşniyazê gelên Afrîkayê dike. Thiong’o di pirtûkê de hewl dide ku “meseleya ziman” wekî teoriyekê di nava xebatên post-kolonyal de bi cî bike. Wergereke hêja ya bi navê Rizgarkirina Hiş ji Mêtingeriyê: Di Siyaseta Afrîkî de Siyaseta Zimên …

Read More »

Banga ji bo referandûma serxwebûna Papûaya Rojava

Parlamenter û hiqûqnasên ji her aliyê cîhanê û lîderên doza serxwebûna Papûaya Rojava bang li Neteweyên Yekbûyî (NY) kirin ku ji bo lidarxistina referandûma serxwebûna Papûaya Rojava ya ji aliyê Endonezyayê hatiye dagirkirin, tedbîrên pêwîst bigire. Beriya vê bangê hêzên Endonezyayê 1,700 xwepêşanderên papûayî girtin. Parlamenterên Navneteweyî yên ji bo …

Read More »

Kampanyaya “Papûaya Rojava ya Azad” berfireh dibe

Li Papûaya Rojava ku herêmeke Endonezyayê ye,  tevgera gel serxwebûnê dixwaze. Bi vê armancê, kampanyayeke medyaya sosyal hat destpêkirin. Beşdarên kampanyayê bi hashtaga  #LetWestPapuaVote  (Papûaya Rojava deng dide) li her aliyê cîhanê piştgiriya xwe ji bo serxwebûna herêmê tînin ziman. Di 3’yê Gulanê de Parlamenterên Navneteweyî yên ji bo Papûaya …

Read More »

Sahraya Rojava 40 sal in li benda self-determînasyonê ye

    Koloniya kevn a Îspanyayê hîn jî di bin dagirkeriya Fasê de ye û vê dewletê heta niha nehiştiye referandûma self-determînasyonê bê lidarxistin. Peymana Sêalî ya Madrîdê ku di 14’ê Mijdara 1976’an hatibû îmzekirin, îsal 40 salan li dûv xwe dihêle. Bi vê peymanê, Îspanya ji Sahraya Rojava vekişiya …

Read More »

Artêşa Endonezyayê lêborînê ji Papûayê xwest

      Fermandarekî payebilind ê artêşa Endonezyayê yê li Papûaya Rojava ji ber îhlalkirina mafên mirov ji gelê Papûaya Rojava lêborînê xwest. Papûaya Rojava nêzîkî 60 sal in ji aliyê Endonezyayê hatiye dagirkirin. Fermandarê Herêma Cenderawasih General Hinsa Siburian di merasîma ku bi minasebeta 70. damezrandina artêşa Endonezyayê ya di …

Read More »

Ne welatê wan heye û ne jî mafên wan hene

      Li Komara Domînîkê welatiyên ji dêbavên ji Haîtiyê hatine bi problemên giran ên welatîbûnê re rû bi rû mane. Bi deh hezaran welatiyên bi vî rengî çend salên dawîyê ji mafên welatîbûnê bêpar in. Di Rezbera 2013’an de Dadgeha Bingehîn a Domînîkê bi biryarekê mafên welatîbûnê ji …

Read More »

Ûygûr daxwaza self-determînasyonê dikin

          Di 60. salvegera damezrandina Herêma Xweser a Tirkîstana Rojhilat (Xinjiang) de Çîn pesnê xweseriya vê herêmê da. Çînê diyar kir ku li Tirkîstana Rojhilat di 60 salên dawî de pêşketineke berfireh derketiye holê. Kongreya Ûygûr a Cîhanê jî bi daxuyaniyekê daxwaza mafê self-determînasyonê kir. Bi …

Read More »

Em serhildêr in: Sahraya Rojava

      Belgefîlma li ser têkoşîna rizgariya Sahraya Rojava ya bi navê “Em serhildêr in: Sahraya Rojava” hat kişandin. Em serhildêr in rêzebelgefîlmek di derbarê çar welatên hatine dagirkirin û têkoşîna wan a ji bo serxwebûnê ye de ye. Di çar beşan de li ser pêvajoya Kaledonyaya Nû ya …

Read More »

Endonezya mafê xweciyan nas dike

        Serokê Endonezyayê Joko “Jokowi” Widodo soz da ku qanûna li ser mafên xweciyan a demeke dirêje hatiye sekinandin, wê bê qebûlkirin. Jokowi vê teahuda xwe di civîna xwe ya bi Tifaqa Gelên Komegiravan (AMAN) re eşkere kir. Jokowî di heman deme de diyar kir ku ew …

Read More »

Serkeftina dîplomatîk a Papûaya Rojava

  Gava yekemîn a naskirina polîtîk a Papûaya Rojava hat avêtin   Têkoşîna 53 salan a ji bo serxwebûna Papûaya Rojava serkeftineke dîplomatîk bi dest xist. Koma Pêşeng a Melanezyayê (MSG) statuya çavdêriyê da tevgera serxwebûnxwaz a Papûaya Rojava. Ji bo endamtiya tevgera Papûayê kurtedemek berê 150,000 daxwazname pêşkêşî MSG’yê …

Read More »

Însîyatîfa welatiyên Papûaya Rojava

      Nûnerê Tevgera Rizgariyê ya Yekgirtî ya Papûaya Rojava (ULMWP) yê Koma Pêşeng a Melanezyayê Amatus Douw 150,000 daxwaznameyan pêşkêşî Serokwezîrê Vanuatuyê kir. Welatiyên Papûaya Rojava dixwazin ji bo endamtiya tam a rêxistina wan a di Koma Pêşeng a Melanezyayê de Vanuatu destekê bide wan. Serokwezîrê Vanuatuyê wê …

Read More »

Papûaya Rojava dixwaze qedera xwe diyar bike

    Parazvanên mafê diyarkirina qederê ya Papûaya Rojava ji Komîteya Dekolonîzasyonê ya NY’ê daxwaz kirin ku welatê wan têxe lîsteya koloniyan a komîteyê. Heman derdor bang li komîteyê kir ku ji bo dîtina rewşa li Papûaya Rojava heyetekê bişîne. Endamê Komeleya Papûaya Rojava ya Awistralyayê Joe Collins da xuyakirin …

Read More »

Komîteya Dekolonîzasyonê ya NY’yê dicive

    Civîna Pasîfîkê ya Komîteya Taybet a Dekolonîzasyonê ya girêdayê Neteweyên Yekbûyî (NY) li Fîjiyê dest pê kir. Di civîna ku wê di navbera 21-23’ê Gulanê bê lidarxistin de li ser meşandina biryara Dehsala Sêyemîn a ji bo Hilweşandina Kolonyalîzmê (2011-2020) nîqaş bên kirin. Di civînê de wê li …

Read More »

Kaledonyaya Nû: ‘Peymana gelê kanak’

    Serekên xwecî yên li girava Kaledonyaya Nû ya girêdayî Fransayê peymana ku tê de prensîb û pêdiviyên gelê xwecî yê li giravê eşkere kirin. Çav li rê ye ku vê peymanê ji aliyê rêvebiriya giravê bê qebûlkirin û di Destûra Bingehîn a Kaledonyaya Nû de cî bigire. Peyman …

Read More »

Brahîm Dahane: ‘Mirin ji jiyana bi tirs çêtir e’

    Sibeheke xweş a Duşemê li Pirtûkxaneya Brîtanî ya li Londonê min bi Brahim Dahaneyê ku parazvanê mafên mirov ên Sahrawî yê peyv şêrîn e ye re hevdîtinek pêk anî. Wî bi riya wergêrekî di derbarê azadiya çûnûhatina Sahrayê, lîdertîya sahrawî û Mîsyona Neteweyen Yekbûyî ya ji bo Referandûma …

Read More »

Rêvebirê Şîliyê ji gelê mapûçe lêborînê xwest

    Waliyê herêma Araucaniayê ya li başûrê Şîliyê ji ber zilma li ser gelê mapûçe hatiye meşandin û erdên wan hatiye dagirkirin ji gelê mapûçeyê lêborînê xwest. Walî Francisco Huenchumilla ku ji aliyê Serokomarê Şîliyê Michelet Bachelet ji bo temsîlkirina Araucaniayê hatibû peywirdakirin, di daxuyaniya xwe ya çapemaniyê ya …

Read More »